http://norikyan.do.am/ Mon, 28 May 2012 18:54:56 GMT uCoz Web-Service <p>Սիրելի Բարեկամ</p><p>Ստեղծվել է նոր կայք` փաստաբան Ն. Նորիկյանի փաստաբանական գործունեության, ինչպես նաև հասարակական գործունեության լուսաբանման նպատակով: Առավել մանրամասն տեղեկություններ ստանալու համար խնդրում ենք այցելել www.newlex.am:</p><p>Շնորհակալություն մեր աշխատանքի նկատմամբ հետաքրքրություն ցուցաբերելու համար:</p> <p>Սիրելի Բարեկամ</p><p>Ստեղծվել է նոր կայք` փաստաբան Ն. Նորիկյանի փաստաբանական գործունեության, ինչպես նաև հասարակական գործունեության լուսաբանման նպատակով: Առավել մանրամասն տեղեկություններ ստանալու համար խնդրում ենք այցելել www.newlex.am:</p><p>Շնորհակալություն մեր աշխատանքի նկատմամբ հետաքրքրություն ցուցաբերելու համար:</p> https://norikyan.do.am/news/haytararowt'yown/2012-05-28-107 norikyan https://norikyan.do.am/news/haytararowt'yown/2012-05-28-107 Mon, 28 May 2012 18:54:56 GMT <span style="font-family: 'Arian AMU', 'Helvetica Neue', Arial, 'Liberation Sans', FreeSans, sans-serif; font-size: 13px; line-height: 19px; background-color: rgb(255, 255, 255); "><p style="margin-top: 10px; margin-right: 0px; margin-bottom: 10px; margin-left: 0px; padding-top: 0px; padding-right: 0px; padding-bottom: 0px; padding-left: 0px; border-top-width: 0px; border-right-width: 0px; border-bottom-width: 0px; border-left-width: 0px; border-style: initial; border-color: initial; outline-width: 0px; outline-style: initial; outline-color: initial; font-size: 13px; vertical-align: baseline; background-image: initial; background-attachment: initial; background-origin: initial; background-clip: initial; background-color: transparent; text-align: justify; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial; "><img src="https://norikyan.do.am/5-ej-hajordy-e1319115949533-400x249.jpg" alt=""></p><p style="margin-top: 10px; margin-right: 0px; margin-bottom: 10px; margin-left: 0px; padding-top: 0px; padding-right: 0px; padding-bottom: 0px; padding-left: 0px; border-top-width: 0px; border-right-width: 0px; border-bottom-width: 0px; border-left-width: 0px; border-style: initial; border-color: initial; outline-width: 0px; outline-style: initial; outline-color: initial; font-size: 13px; vertical-align: baseline; background-image: initial; background-attachment: initial; background-origin: initial; background-clip: initial; background-color: transparent; text-align: justify; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial; ">Արաբկիր եւ Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում ընթացող դատավարությունը, որի գործի քննության ժամանակ պաշտոնական լիազորությունները չարաշահելու միջոցով տվյալների ու ապացույցների խեղաթյուրում թույլ տալու համար ոստիկանության քրեական հետախուզության գլխավոր վարչության նախկին պետ Հովհաննես Թամամյանն ազատվեց պաշտոնից եւ կալանավորվեց, մոտենում է ավարտին: Նախօրեին կայացել է այդ գործով դատավարության հերթական նիստը: Նշենք, որ դատարանը մտել է դատական վիճաբանությունների փուլ: Պաշտպանական ճառով հանդես է եկել մեղադրյալներից Վռամ Բաղդասարյանի պաշտպան Գայանե Խաչատրյանը։ Վռամ Բաղդասարյանի համար դատախազ Կորյուն Փիլոյանը պահանջել է 15 տարվա ազատազրկում։<span id="more-43739" style="margin-top: 0px; margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; padding-top: 0px; padding-right: 0px; padding-bottom: 0px; padding-left: 0px; border-top-width: 0px; border-right-width: 0px; border-bottom-width: 0px; border-left-width: 0px; border-style: initial; border-color: initial; outline-width: 0px; outline-style: initial; outline-color: initial; font-size: 13px; vertical-align: baseline; background-image: initial; background-attachment: initial; background-origin: initial; background-clip: initial; background-color: transparent; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial; "></span></p></span><span style="font-family: verdana, arial, helvetica; background-color: rgb(248, 248, 248); ">[... <span style="font-family: 'Arian AMU', 'Helvetica Neue', Arial, 'Liberation Sans', FreeSans, sans-serif; font-size: 13px; line-height: 19px; background-color: rgb(255, 255, 255); "><p style="margin-top: 10px; margin-right: 0px; margin-bottom: 10px; margin-left: 0px; padding-top: 0px; padding-right: 0px; padding-bottom: 0px; padding-left: 0px; border-top-width: 0px; border-right-width: 0px; border-bottom-width: 0px; border-left-width: 0px; border-style: initial; border-color: initial; outline-width: 0px; outline-style: initial; outline-color: initial; font-size: 13px; vertical-align: baseline; background-image: initial; background-attachment: initial; background-origin: initial; background-clip: initial; background-color: transparent; text-align: justify; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial; "><img src="https://norikyan.do.am/5-ej-hajordy-e1319115949533-400x249.jpg" alt=""></p><p style="margin-top: 10px; margin-right: 0px; margin-bottom: 10px; margin-left: 0px; padding-top: 0px; padding-right: 0px; padding-bottom: 0px; padding-left: 0px; border-top-width: 0px; border-right-width: 0px; border-bottom-width: 0px; border-left-width: 0px; border-style: initial; border-color: initial; outline-width: 0px; outline-style: initial; outline-color: initial; font-size: 13px; vertical-align: baseline; background-image: initial; background-attachment: initial; background-origin: initial; background-clip: initial; background-color: transparent; text-align: justify; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial; ">Արաբկիր եւ Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում ընթացող դատավարությունը, որի գործի քննության ժամանակ պաշտոնական լիազորությունները չարաշահելու միջոցով տվյալների ու ապացույցների խեղաթյուրում թույլ տալու համար ոստիկանության քրեական հետախուզության գլխավոր վարչության նախկին պետ Հովհաննես Թամամյանն ազատվեց պաշտոնից եւ կալանավորվեց, մոտենում է ավարտին: Նախօրեին կայացել է այդ գործով դատավարության հերթական նիստը: Նշենք, որ դատարանը մտել է դատական վիճաբանությունների փուլ: Պաշտպանական ճառով հանդես է եկել մեղադրյալներից Վռամ Բաղդասարյանի պաշտպան Գայանե Խաչատրյանը։ Վռամ Բաղդասարյանի համար դատախազ Կորյուն Փիլոյանը պահանջել է 15 տարվա ազատազրկում։<span id="more-43739" style="margin-top: 0px; margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; padding-top: 0px; padding-right: 0px; padding-bottom: 0px; padding-left: 0px; border-top-width: 0px; border-right-width: 0px; border-bottom-width: 0px; border-left-width: 0px; border-style: initial; border-color: initial; outline-width: 0px; outline-style: initial; outline-color: initial; font-size: 13px; vertical-align: baseline; background-image: initial; background-attachment: initial; background-origin: initial; background-clip: initial; background-color: transparent; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial; "></span></p></span><span style="font-family: verdana, arial, helvetica; background-color: rgb(248, 248, 248); ">[$CUT$&nbsp;<a href="http://norikyan.do.am/news/0-0-0-0-1" rel="nofollow" class="noun" style="text-decoration: none; color: rgb(125, 125, 125); "><b>?</b></a>]</span><span style="font-family: 'Arian AMU', 'Helvetica Neue', Arial, 'Liberation Sans', FreeSans, sans-serif; font-size: 13px; line-height: 19px; background-color: rgb(255, 255, 255); "><p style="margin-top: 10px; margin-right: 0px; margin-bottom: 10px; margin-left: 0px; padding-top: 0px; padding-right: 0px; padding-bottom: 0px; padding-left: 0px; border-top-width: 0px; border-right-width: 0px; border-bottom-width: 0px; border-left-width: 0px; border-style: initial; border-color: initial; outline-width: 0px; outline-style: initial; outline-color: initial; font-size: 13px; vertical-align: baseline; background-image: initial; background-attachment: initial; background-origin: initial; background-clip: initial; background-color: transparent; text-align: justify; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial; ">Նշենք, որ խոսքը Արաբկիրում անցյալ տարվա մայիսի 12-ին կատարված դեպքի մասին է, երբ սպանվել էր 23-ամյա Խաչիկ Մկրտչյանը: Այս գործով որպես մեղադրյալ է ներգրավված նաեւ Արաբկիրի նախկին թաղապետ, ՀՀԿ-ական Հովհաննես Շահինյանի քրոջ որդին, որն սկզբում ընդունել է իր մեղքը, որով նրան սպանության մեղադրանք էր առաջադրվել, սակայն հետո հրաժարվել է իր ցուցմունքներից: Դրա արդյունքում գործում շրջադարձ եղավ. մեղադրանք առաջադրվեց միջադեպի այլ մասնակցի`&nbsp; Վռամ Բաղդասարյանին, որը չի ընդունում մեղադրանքը: Գործը հասարակական ու քաղաքական հնչեղություն ստացավ, երբ դրա քննության ժամանակ կալանավորվեց Հովիկ Թամամյանը: Հայտնի է, որ սույն գործի շրջանակներում շրջանառվում է ԱԺ ՀՀԿ-ական պատգամավոր Լեւոն Սարգսյանի` Ալրաղացի Լյովի անունը:</p><p style="margin-top: 10px; margin-right: 0px; margin-bottom: 10px; margin-left: 0px; padding-top: 0px; padding-right: 0px; padding-bottom: 0px; padding-left: 0px; border-top-width: 0px; border-right-width: 0px; border-bottom-width: 0px; border-left-width: 0px; border-style: initial; border-color: initial; outline-width: 0px; outline-style: initial; outline-color: initial; font-size: 13px; vertical-align: baseline; background-image: initial; background-attachment: initial; background-origin: initial; background-clip: initial; background-color: transparent; text-align: justify; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial; ">Մասնավորապես, ըստ մամուլի հրապարակումների, քննության ընթացքում պարզվել է, որ ԱԺ պատգամավոր Լեւոն Սարգսյանը հեռախոսային խոսակցություն է ունեցել միջադեպի ժամանակ հրազենային վնասվածք ստացած Արսեն Ահարոնյանի` Հովիկ Շահինյանի քրոջ որդու, եւ միջադեպի մասնակից Պետրոս Գրիգորյանի հետ, որից հետո Շահինյանի քրոջ որդին իր վրա է վերցրել մեղքը:</p><p style="margin-top: 10px; margin-right: 0px; margin-bottom: 10px; margin-left: 0px; padding-top: 0px; padding-right: 0px; padding-bottom: 0px; padding-left: 0px; border-top-width: 0px; border-right-width: 0px; border-bottom-width: 0px; border-left-width: 0px; border-style: initial; border-color: initial; outline-width: 0px; outline-style: initial; outline-color: initial; font-size: 13px; vertical-align: baseline; background-image: initial; background-attachment: initial; background-origin: initial; background-clip: initial; background-color: transparent; text-align: justify; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial; ">Հիշեցնենք, որ Հովիկ Շահինյանը ցուցմունք էր տվել, որ միջադեպի մասնակից Վռամ Բաղդասարյանն իրեն հետո ասել է, թե ինքն է սպանել: Վերջինիս ծնողները պնդում էին, որ իրենց որդու վրա ուզում են բարդել սպանությունը, որ Վռամը թեեւ մասնակցել է «ռազբորկային», սակայն ինքը չի կատարել սպանությունը, քանի որ իր մոտ չի եղել այն զենքը, որի կրակոցից մահացել է 23-ամյա երիտասարդը: Նշենք, որ գործում կատարված շրջադարձից ու սպանության մեղադրյալի փոփոխությունից հետո Վռամ Բաղդասարյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104 հոդվածի 2-րդ մասով` սպանություն, որը պատժվում է 8-15 տարվա ազատազրկմամբ կամ ցմահ բանտարկությամբ։</p><p style="margin-top: 10px; margin-right: 0px; margin-bottom: 10px; margin-left: 0px; padding-top: 0px; padding-right: 0px; padding-bottom: 0px; padding-left: 0px; border-top-width: 0px; border-right-width: 0px; border-bottom-width: 0px; border-left-width: 0px; border-style: initial; border-color: initial; outline-width: 0px; outline-style: initial; outline-color: initial; font-size: 13px; vertical-align: baseline; background-image: initial; background-attachment: initial; background-origin: initial; background-clip: initial; background-color: transparent; text-align: justify; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial; ">Ինքը` Հովիկ Շահինյանը, բացառում է իր կապը կատարվածի հետ: Ի դեպ, դատարանում պարզվել է, որ կրակոցները հնչել են նրան պատկանող մեքենայից:</p><p style="margin-top: 10px; margin-right: 0px; margin-bottom: 10px; margin-left: 0px; padding-top: 0px; padding-right: 0px; padding-bottom: 0px; padding-left: 0px; border-top-width: 0px; border-right-width: 0px; border-bottom-width: 0px; border-left-width: 0px; border-style: initial; border-color: initial; outline-width: 0px; outline-style: initial; outline-color: initial; font-size: 13px; vertical-align: baseline; background-image: initial; background-attachment: initial; background-origin: initial; background-clip: initial; background-color: transparent; text-align: justify; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial; ">«Ոչ փաստ կա, ոչ ապացույց կա, ոչ մի բան, տենց դատ են անում: Էդպես էլ 15 տարի են տալիս տղայիս: Լրիվ Շահինյանների գերդաստանի ցուցմունքներով Վռամին դատում են: Նրա քրոջ, քրոջ ամուսնու, քեռու տղու, Շահինյան Հովիկի երկու վարորդների, Շահինյան Հովիկի ցուցմունքներով»,- երեկ մեզ բողոքում էր Վռամ Բաղդասարյանի մայրը` Անահիտ Աբրահամյանը, հավելելով, որ իրենք անպայման բողոքարկելու են. «Վկաների ասածն էլ հաշվի չեն առել, մեր փաստաբանը միջնորդություններ է ներկայացրել, միջնորդությունները մերժել են: Միակողմանի դատ է: Իրանց ոնց պետք էր, տենց էլ արեցին»: Վռամի ընտանիքը պատրաստվում է բողոքարկել վճիռը մինչեւ Եվրադատարան:</p><p style="margin-top: 10px; margin-right: 0px; margin-bottom: 10px; margin-left: 0px; padding-top: 0px; padding-right: 0px; padding-bottom: 0px; padding-left: 0px; border-top-width: 0px; border-right-width: 0px; border-bottom-width: 0px; border-left-width: 0px; border-style: initial; border-color: initial; outline-width: 0px; outline-style: initial; outline-color: initial; font-size: 13px; vertical-align: baseline; background-image: initial; background-attachment: initial; background-origin: initial; background-clip: initial; background-color: transparent; text-align: justify; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial; ">www.hraparak.am</p></span><span style="font-family: 'Arian AMU', 'Helvetica Neue', Arial, 'Liberation Sans', FreeSans, sans-serif; font-size: 10px; font-weight: bold; line-height: 15px; background-color: rgb(255, 255, 255); "><span class="meta-sep" style="margin-top: 0px; margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; padding-top: 0px; padding-right: 0px; padding-bottom: 0px; padding-left: 0px; border-top-width: 0px; border-right-width: 0px; border-bottom-width: 0px; border-left-width: 0px; border-style: initial; border-color: initial; outline-width: 0px; outline-style: initial; outline-color: initial; font-size: 10px; vertical-align: baseline; background-image: initial; background-attachment: initial; background-origin: initial; background-clip: initial; background-color: transparent; color: rgb(153, 153, 153); background-position: initial initial; background-repeat: initial initial; ">ՀԵՂԻՆԱԿ՝</span>&nbsp;<span class="author vcard" style="margin-top: 0px; margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; padding-top: 0px; padding-right: 0px; padding-bottom: 0px; padding-left: 0px; border-top-width: 0px; border-right-width: 0px; border-bottom-width: 0px; border-left-width: 0px; border-style: initial; border-color: initial; outline-width: 0px; outline-style: initial; outline-color: initial; font-size: 10px; vertical-align: baseline; background-image: initial; background-attachment: initial; background-origin: initial; background-clip: initial; background-color: transparent; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial; "><a class="url fn n" href="http://www.hraparak.am/author/marine/" title="Մարինե Խառատյանի այլ նյութերը" style="margin-top: 0px; margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; padding-top: 0px; padding-right: 0px; padding-bottom: 0px; padding-left: 0px; border-top-width: 0px; border-right-width: 0px; border-bottom-width: 0px; border-left-width: 0px; border-style: initial; border-color: initial; outline-width: 0px; outline-style: initial; outline-color: initial; font-size: 10px; vertical-align: baseline; background-image: initial; background-attachment: initial; background-origin: initial; background-clip: initial; background-color: transparent; text-transform: uppercase; color: rgb(153, 153, 153); font-weight: bold; text-decoration: none; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial; ">ՄԱՐԻՆԵ ԽԱՌԱՏՅԱՆ</a></span>&nbsp;</span> https://norikyan.do.am/news/hajordy'_t'amamyan_hoviki_datavarowt'yownn_e'/2011-10-20-105 norikyan https://norikyan.do.am/news/hajordy'_t'amamyan_hoviki_datavarowt'yownn_e'/2011-10-20-105 Thu, 20 Oct 2011 15:17:43 GMT <span style="font-family: 'Arian AMU', 'Arial AMU', 'Arial Unicode', 'Tahoma Armenian', Sylfaen, sans-serif; font-size: 13px; line-height: 18px; background-color: rgb(255, 255, 255); "><p style="text-align: justify; "><img src="https://norikyan.do.am/78672.jpg" alt=""></p><p style="text-align: justify; ">Արարատ քաղաքում սեպտեբերի 6-ին իր անչափահաս երեխաներին սպանած Ռոզա Ալոյանն անմեղսունակ է ճանաչվել:</p><p style="text-align: justify; ">Հայաստանի ոստիկանության լրատվական ծառայության աշխատակից Սեւակ Միլիտոնյանը&nbsp;<a href="http://news.am/" style="color: rgb(170, 0, 0); text-decoration: underline; ">NEWS.am</a>-ին հայտնեց, որ ստացիոնար-դատահոգեբուժական եւ դատահոգեբանական հանձնաժողովը տվել է եզրակացություն, որ իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Ռոզա Հակոբի Ալոյանին հարկ է ճանաչել անմեղսունակ: «Ռոզա Ալոյանը տառապում է շիզոֆրենիա-պարանոյիդ ցնորված զառանցանքային համախտանիշ հոգեկան հիվանդությամբ: Այս պահին նախաքննական մարմին կհարուցի բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու վարույթ եւ գործը կուղարկի դատարան»,- նշեց նա:</p><p style="text-align: justify; ">Ըստ այդմ, դատարանը վճիռ է կայացնելու, թե որ հոգեբուժարանում կպահեն Ռոզա Ալոյանին:</p></span><span style="font-family: verdana, arial, helvetica; background-color: rgb(248, 248, 248); ">[... <span style="font-family: 'Arian AMU', 'Arial AMU', 'Arial Unicode', 'Tahoma Armenian', Sylfaen, sans-serif; font-size: 13px; line-height: 18px; background-color: rgb(255, 255, 255); "><p style="text-align: justify; "><img src="https://norikyan.do.am/78672.jpg" alt=""></p><p style="text-align: justify; ">Արարատ քաղաքում սեպտեբերի 6-ին իր անչափահաս երեխաներին սպանած Ռոզա Ալոյանն անմեղսունակ է ճանաչվել:</p><p style="text-align: justify; ">Հայաստանի ոստիկանության լրատվական ծառայության աշխատակից Սեւակ Միլիտոնյանը&nbsp;<a href="http://news.am/" style="color: rgb(170, 0, 0); text-decoration: underline; ">NEWS.am</a>-ին հայտնեց, որ ստացիոնար-դատահոգեբուժական եւ դատահոգեբանական հանձնաժողովը տվել է եզրակացություն, որ իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Ռոզա Հակոբի Ալոյանին հարկ է ճանաչել անմեղսունակ: «Ռոզա Ալոյանը տառապում է շիզոֆրենիա-պարանոյիդ ցնորված զառանցանքային համախտանիշ հոգեկան հիվանդությամբ: Այս պահին նախաքննական մարմին կհարուցի բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու վարույթ եւ գործը կուղարկի դատարան»,- նշեց նա:</p><p style="text-align: justify; ">Ըստ այդմ, դատարանը վճիռ է կայացնելու, թե որ հոգեբուժարանում կպահեն Ռոզա Ալոյանին:</p></span><span style="font-family: verdana, arial, helvetica; background-color: rgb(248, 248, 248); ">[$CUT$&nbsp;<a href="http://norikyan.do.am/news/0-0-0-0-1" rel="nofollow" class="noun" style="text-decoration: none; color: rgb(125, 125, 125); "><b>?</b></a>]</span><span style="font-family: 'Arian AMU', 'Arial AMU', 'Arial Unicode', 'Tahoma Armenian', Sylfaen, sans-serif; font-size: 13px; line-height: 18px; background-color: rgb(255, 255, 255); "><p style="text-align: justify; ">Ինչպես ավելի վաղ հայտնել էր&nbsp;<a href="http://news.am/" style="color: rgb(170, 0, 0); text-decoration: underline; ">NEWS.am</a>-ը, Ռոզա Ալոյանը Նուբարաշեն հոգեբուժարանում մեկ անգամ ինքնասպանության փորձ է կատարել, սակայն բժիշկներին հաջողվել է փրկել նրա կյանքը: Նա ներկայումս գտնվում է բժիշկների խիստ վերահսկողության ներքո, եւ արվում է ամեն ինչ` նրան ինքնավնասելու հնարավորությունից զրկելու համար:</p><p style="text-align: justify; ">Նշենք, որ Արարատի մարզի 34-ամյա բնակչուհի Ռոզա Հակոբի Ալոյանը սեպտեմբերի 6-ին կախելու միջոցով սպանել էր իր երեխաներին` 6-ամյա Վարդան եւ 4-ամյա Հայկ Ալոյաններին:</p><p style="text-align: justify; ">Նախաքննությամբ պարզվել էր, որ Ռոզա Ալոյանը, սեպտեմբերի 6-ին` առավոտյան, երեխաների հետ գնացել է խանութ, առեւտուր արել, ապա վերադարձել տուն եւ կերակրել նրանց: Մոր ներկայացրած պատճառաբանությամբ, ինքը միայնակ զգալով եւ իր կյանքը համարելով ավարտված, որոշել է խեղդամահ անել երեխաներին, ապա վերջ տալ նաեւ իր կյանքին:</p><p style="text-align: justify; ">Այդ նպատակով նույն օրը՝ ժամը 12-ի սահմաններում, նա իրեն պատկանող շարֆը կապելով խոհանոցի դռան վերեւում գտնվող ջրատար խողովակին, դրա վրա արել է հանգույց&nbsp; եւ ավագ որդուն` Վարդան Ալոյանին կախելով այդ հանգույցից` խեղդամահ է արել:</p><p style="text-align: justify; ">Այնուհետեւ խոհանոցի պատին ամրացված կախիչից ամրացնելով&nbsp; սավանից պատրաստված մեկ այլ օղակ` դրանից կախել եւ խեղդամահ է արել նաեւ կրտսեր որդուն: Այս ամենից հետո երեխաների դիակները տեղափոխել է մահճակալի վրա, պառկել նրանց կողքին, սավանը փաթաթել իր պարանոցին եւ փորձել իրեն խեղդելով կյանքին վերջ տալ, սակայն չի կատարել իր&nbsp; մտադրությունը:</p><p style="text-align: justify; ">Երեխաներին վերմակով ծածկել է&nbsp; եւ տանից հեռացել` ավտոբուսով մեկնելով Երեւան: Հարեւանների ահազանգով ժամանած ոստիկանները հայտնաբերել են երեխաների դիակները, ապա ձերբակալել էին Ռոզա Ալոյանին:</p><p style="text-align: justify; ">www.news.am</p><div><br></div></span> https://norikyan.do.am/news/ararat_qaghaqowm_ir_erexanerin_spanac'_r'oza_aloyanin_anmeghsownak_en_twanachel/2011-10-20-104 norikyan https://norikyan.do.am/news/ararat_qaghaqowm_ir_erexanerin_spanac'_r'oza_aloyanin_anmeghsownak_en_twanachel/2011-10-20-104 Thu, 20 Oct 2011 15:09:28 GMT <div><span style="font-family: 'Arian AMU', 'Arial AMU', 'Arial Unicode', Sylfaen, sans-serif; font-size: 14px; background-color: rgb(255, 255, 255); "><p style="margin-top: 0px; margin-right: 0px; margin-bottom: 1em; margin-left: 0px; padding-top: 0px; padding-right: 0px; padding-bottom: 0px; padding-left: 0px; "><img src="https://norikyan.do.am/78708.jpg" alt=""></p><p style="margin-top: 0px; margin-right: 0px; margin-bottom: 1em; margin-left: 0px; padding-top: 0px; padding-right: 0px; padding-bottom: 0px; padding-left: 0px; ">Լիբիայի նախկին առաջնորդ Մուամար Կադաֆին ստացած մարմնական վնասվածքների հետևանքով մահացել է։ Այս մասին տեղեկացնում է&nbsp;<span class="st">Agence France-Presse–ը, որը շրջանառության մեջ է դրել սպանված Կադաֆիի լուսանկարը։ Սակայն այս տեղեկությունն առայժմ չի հաստատվում։<br></span></p><p style="margin-top: 0px; margin-right: 0px; margin-bottom: 1em; margin-left: 0px; padding-top: 0px; padding-right: 0px; padding-bottom: 0px; padding-left: 0px; ">Ավելի վաղ Լիբիայի հեռուստատեսությունը տեղեկություն էր տարածել առ այն, որ&nbsp; Ազգային անցումային խորհրդի զինվորները Սիրթ քաղաքում գերի են վերցրել Լիբիայի նախկին առաջնորդ գնդապետ Մուամար Կադաֆիին։</p></span><span style="font-family: verdana, arial, helvetica; background-color: rgb(248, 248, 248); ">&nbsp;[... <div><span style="font-family: 'Arian AMU', 'Arial AMU', 'Arial Unicode', Sylfaen, sans-serif; font-size: 14px; background-color: rgb(255, 255, 255); "><p style="margin-top: 0px; margin-right: 0px; margin-bottom: 1em; margin-left: 0px; padding-top: 0px; padding-right: 0px; padding-bottom: 0px; padding-left: 0px; "><img src="https://norikyan.do.am/78708.jpg" alt=""></p><p style="margin-top: 0px; margin-right: 0px; margin-bottom: 1em; margin-left: 0px; padding-top: 0px; padding-right: 0px; padding-bottom: 0px; padding-left: 0px; ">Լիբիայի նախկին առաջնորդ Մուամար Կադաֆին ստացած մարմնական վնասվածքների հետևանքով մահացել է։ Այս մասին տեղեկացնում է&nbsp;<span class="st">Agence France-Presse–ը, որը շրջանառության մեջ է դրել սպանված Կադաֆիի լուսանկարը։ Սակայն այս տեղեկությունն առայժմ չի հաստատվում։<br></span></p><p style="margin-top: 0px; margin-right: 0px; margin-bottom: 1em; margin-left: 0px; padding-top: 0px; padding-right: 0px; padding-bottom: 0px; padding-left: 0px; ">Ավելի վաղ Լիբիայի հեռուստատեսությունը տեղեկություն էր տարածել առ այն, որ&nbsp; Ազգային անցումային խորհրդի զինվորները Սիրթ քաղաքում գերի են վերցրել Լիբիայի նախկին առաջնորդ գնդապետ Մուամար Կադաֆիին։</p></span><span style="font-family: verdana, arial, helvetica; background-color: rgb(248, 248, 248); ">&nbsp;[$CUT$&nbsp;<a href="http://norikyan.do.am/news/0-0-0-0-1" rel="nofollow" class="noun" style="text-decoration: none; color: rgb(125, 125, 125); "><b>?</b></a>]</span><span style="font-family: 'Arian AMU', 'Arial AMU', 'Arial Unicode', Sylfaen, sans-serif; font-size: 14px; background-color: rgb(255, 255, 255); "><p style="margin-top: 0px; margin-right: 0px; margin-bottom: 1em; margin-left: 0px; padding-top: 0px; padding-right: 0px; padding-bottom: 0px; padding-left: 0px; ">Բրիտանական Reuters գործակալությունը հաղորդում էր, որ Կադաֆին երկու ոտքից վիրավոր է և ձերբակալվել է Սիրթ քաղաքից փախուստի դիմելու ժամանակ։</p><p style="margin-top: 0px; margin-right: 0px; margin-bottom: 1em; margin-left: 0px; padding-top: 0px; padding-right: 0px; padding-bottom: 0px; padding-left: 0px; ">&nbsp;«Նրան բռնել են։ Նա երկու ոտքից վիրավոր է։ Նրան շտապ օգնության մեքենայով տեղափոխել են»,– գործակալության հետ զրույցում ասել էր Լիբիայի Ազգային անցումային խորհրդի պաշտոնական ներկայացուցիչ Աբդել Մաջիդը։</p><p style="margin-top: 0px; margin-right: 0px; margin-bottom: 1em; margin-left: 0px; padding-top: 0px; padding-right: 0px; padding-bottom: 0px; padding-left: 0px; ">Բրիտանական մեկ այլ լրատվամիջոց՝&nbsp; Guardian պարբերականը, հաղորդում էր, որ Կադաֆին ձերբակալվել է Ազգային անցումային խորհրդի ուժերի կողմից՝ Կադաֆիի հայրենի Սիրթ քաղաքն ամբողջությամբ նվաճելուց հետո։</p><p style="margin-top: 0px; margin-right: 0px; margin-bottom: 1em; margin-left: 0px; padding-top: 0px; padding-right: 0px; padding-bottom: 0px; padding-left: 0px; ">Իսկ արաբական «Ալ Արաբիա» հեռուստաալիքը, վկայակոչելով իր աղբյուրները, հաղորդում էր, որ Կադաֆին սպանվել է, իսկ նրա մարմինը Միսրատա քաղաք է տեղափոխվել։&nbsp; Հաղորդվում էր նաև, որ սպանվել է Լիբիայի&nbsp; նախկին պաշտպանության նախարար Աբու Բաքր Յունուսը։</p><p style="margin-top: 0px; margin-right: 0px; margin-bottom: 1em; margin-left: 0px; padding-top: 0px; padding-right: 0px; padding-bottom: 0px; padding-left: 0px; ">Մուամար Կադաֆիին հավատարիմ զորքերի և ընդդիմադիրների միջև կատաղի մարտերը շարունակվում են փետրվարի վերջից։ Լիբիացի ապստամբները օգոստոսի 22–ի լույս 23–ի գիշերը գրավեցին մայրաքաղաք Տրիպոլին։ Կադաֆիի գտնվելու վայրն այդ օրվանից հայտնի չէր։</p><p style="margin-top: 0px; margin-right: 0px; margin-bottom: 1em; margin-left: 0px; padding-top: 0px; padding-right: 0px; padding-bottom: 0px; padding-left: 0px; ">www.tert.am</p><div><br></div></span></div> https://norikyan.do.am/news/kadafiin_spanecin/2011-10-20-103 norikyan https://norikyan.do.am/news/kadafiin_spanecin/2011-10-20-103 Thu, 20 Oct 2011 14:58:36 GMT <div align="justify"><span style="font-size: 12pt;"><img alt="" src="https://norikyan.do.am/AP77708a.jpg" height="311" width="249"><br>Ժամանակն ու միջավայրը, սեփական երկրիդ պատմությունը հրամանի ուժ ունի, և դու` որպես քո ունեցած ժամանակի մեջ հղկված, եփված, ցանկացած մտքի ու գրի հասանելի` նրա հրամանով երբեմն տարրալուծվում ես իր հեղեղի մեջ, և քեզ այդ պահին մնում է լսել լոկ սեփական անզորությանդ ճիչը…</span><br><span style="font-size: 12pt;"></span><br><span style="font-size: 12pt;">Հետո, երբ դուրս ես գալիս ժամանակի սահմաններից, ճակատագիրը քեզ բաժին է թողնում երևակայության ոլորապտույտներում փնտրել-գտնելու սեփական երջանկության` այդքան տանջված ճանապարհը.</span><br><span style="font-size: 12pt;"></span><br><span style="font-size: 12pt;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ինքներս մեզ գնահատելու ձևն ու եղանակը դեռևս չենք հասցրել սերտել կամ չենք կարողացել, եթե, իհարկե, գլուխ գովալը, մեծամտանալը թողենք խաղից դուրս, ու էս ինքնախաբկանքը ինձ ու քեզ, մեզ` բոլորիս, բերել-հասցրել է ամպերի ճամփին, երթ... <div align="justify"><span style="font-size: 12pt;"><img alt="" src="https://norikyan.do.am/AP77708a.jpg" height="311" width="249"><br>Ժամանակն ու միջավայրը, սեփական երկրիդ պատմությունը հրամանի ուժ ունի, և դու` որպես քո ունեցած ժամանակի մեջ հղկված, եփված, ցանկացած մտքի ու գրի հասանելի` նրա հրամանով երբեմն տարրալուծվում ես իր հեղեղի մեջ, և քեզ այդ պահին մնում է լսել լոկ սեփական անզորությանդ ճիչը…</span><br><span style="font-size: 12pt;"></span><br><span style="font-size: 12pt;">Հետո, երբ դուրս ես գալիս ժամանակի սահմաններից, ճակատագիրը քեզ բաժին է թողնում երևակայության ոլորապտույտներում փնտրել-գտնելու սեփական երջանկության` այդքան տանջված ճանապարհը.</span><br><span style="font-size: 12pt;"></span><br><span style="font-size: 12pt;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ինքներս մեզ գնահատելու ձևն ու եղանակը դեռևս չենք հասցրել սերտել կամ չենք կարողացել, եթե, իհարկե, գլուխ գովալը, մեծամտանալը թողենք խաղից դուրս, ու էս ինքնախաբկանքը ինձ ու քեզ, մեզ` բոլորիս, բերել-հասցրել է ամպերի ճամփին, երթին` <Մնաս բարով&gt; ասելը մոռանալով, երևի` միտումնավոր…</span><br><span style="font-size: 12pt;"></span><br><span style="font-size: 12pt;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ափսո~ս էր, սպարապե’տ, էդ քո նպատակն ափսոս էր. դրա հետևանքն էլ վերջակետվեց մեկս մյուսին միմյանցից բաժանելով, ու եկավ-հասավ ժամանակը հիասթափության:</span><br><span style="font-size: 12pt;"></span><br><span style="font-size: 12pt;">Հիասթափված մարդուն, ազգին և’ խղճում են, և’ արհամարհում: Էս տեսակին կյանք հետ բերելը մի իսկական հերոսություն կլինի, գումարած այն զոհողությունը, որ սկսած կռիվ-պայքարդ վերջանա ՈՒՌԱ գոռալով…</span><br><span style="font-size: 12pt;"></span><br><span style="font-size: 12pt;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Իմ ու քո այս խառնակ, հասկանալիորեն անըմբռնելի ժամանակներում /ինչ անելը/ դարձել է համարյա թե չապրելուց փրկվելու մասին մտորել-պայքարելու պես մի բան, ու էս իմ ու քո /ինչ անելը/, այ’ կտեսնես, մեր գլխին ինչ փորձանք է բերելու. մեղքը բեր փաթաթենք ում վզին, որ ասես,էական չէ: Որ ճիշտ ասենք, էս էլ դեռ մեզ քիչ է.</span><br><span style="font-size: 12pt;"></span><br><span style="font-size: 12pt;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; …Գաս հասնես 20-րդ դարավերջ` մ.թ.ա. եսիմորերորդ դարից սկսած, լավ թե վատ ստեղծես քո փոքրիկ հայրենիք-պետությունը, էդ մազապուրծի մտածողությունը մեջդ ջարդես-սպանես, որպես հպարտության խորհրդանիշ` ստեղծես քո բանակն ու իսկական հայկական հաղթանակ գրանցես թշնամուդ հաշվին ու հո’ղ, հայրենի հո’ղ ազատագրես ու հետ գաս մտնես երկրիդ պառլամենտն ու բանակիդ, հաղթած բանակիդ հրամանատար-սպարապետիդ գլխատե±ս…</span><br><span style="font-size: 12pt;"></span><br><span style="font-size: 12pt;">…Էս ուրացումի, ուրացողության զգացողության ախտը որտեղից եկավ-հասավ մեզ ու դարձավ ուղենիշ-փարոս:</span><br><span style="font-size: 12pt;"></span><br><span style="font-size: 12pt;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Չէ’, սպարապե’տ, հայրենիքի, պետության, երկրի զգացողություն չունենք, որովհետև, զորավա’ր, "Մենք”&nbsp; ինչքան էլ, որ հին ենք, ցավալիորեն` պատմություն չունենք: Մենք մեր պատմությունը մեր հետևից ջնջելով բերել հասցրել ենք մեզ ու արդեն ինքներս ենք դառնում պատմություն`</span><br><span style="font-size: 12pt;"></span><br><span style="font-size: 12pt;">ջնջվելու պայմանով:</span><br><span style="font-size: 12pt;"></span><br><span style="font-size: 12pt;">----Բա ուր կորավ հիշողությունը, քո մեջ ապրող հայը, -կասե’ս, գիտե’մ:</span><br><span style="font-size: 12pt;"></span><br><span style="font-size: 12pt;">Միամտորեն անտեսել եմ մոռացումի զգացողության գոյության մասին: Մոռացումը խիղճ չունի, ինչպես, որ խիղճ չունի սեփական ԵՍ-ի մեջ ուրիշի ԴՈՒ-ն փնտրող-գտնողը:</span><br><span style="font-size: 12pt;"></span><br><span style="font-size: 12pt;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Նոր-նոր էինք ոտքի կանգնում, հույս կար, հավատը սկսում էր իր տեղը ցույց տալ, մենք Կամաց-կամաց գալիս-հասնում էինք քո տեսակին, խավարից բողոքելու փոխարեն հա~ հա~ էր սկսել էինք վառել մեր մի հատիկ մոմը, մեր ուժը, մեր հպարտությունը, արժանապատվությունը մեզ հետ էր` խնդրելով, աղաչելով, պահանջելով, ստիպելով համոզում-հավատացնում էր, թե մեր տեսակի, պատմականորեն ձևավորված մեր էս տեսակի գոյությունն է միակ</span><br><span style="font-size: 12pt;"></span><br><span style="font-size: 12pt;">իրական երաշխիքը` գալիքի հպա~րտ, անսասա~ն, գաղափարապես միաձու~յլ հայրենիք-Հայաստան կերտելու համար:</span><br><span style="font-size: 12pt;"></span><br><span style="font-size: 12pt;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Պարզ էր, մեր պատմությունից պարզ էր, որ չէին թողնելու: Հակառակը կլիներ անտրամաբանական, և ինչքան էլ, որ սարսափելի է` հակահայկական:</span><br><span style="font-size: 12pt;"></span><br><span style="font-size: 12pt;">Դառը, շա’տ դառը բան եմ ասելու, սպարապե’տ, բայց քո գլխատումը եկավ հաստատելու, որ մեր տեսակի մեջ մենք հաստատուն ենք ու անփոփոխ, մենք իրավունք չունենք հպարտության զգացողություն ունենալուն, հոգեբանությունը` մազապուրծի` կա ու կա…</span><br><span style="font-size: 12pt;"></span><br><span style="font-size: 12pt;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Դու մեր ժամանակի հերոսը չէիր, դրա համար էլ չներվեցիր, քո ներկայությունը հակաբնական էր. քեզ մերժելը, փաստորեն, մերժված չէր:</span><br><span style="font-size: 12pt;"></span><br><span style="font-size: 12pt;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; ---Երանի~, երանի~ ԱՅԴ ՕՐԸ այդ օրը չլիներ ու առհասարակ ԱՅԴ ՕՐԸ ո’չ մի օր չլիներ, և դու’ էլ չլինեիր, և այս կյանք-դատարկություն-անգոյության մեջ նոր դատարկություն-անգոյություն չստեղծեիր, երանի~ ինքդ քեզ խաբել չիմանայիր, երանի~ ինքդ ինձ մի պահ հասկանայիր. Կվերադառնա՞ս…</span><br><span style="font-size: 12pt;"></span><br><span style="font-size: 12pt;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; …Այս հավատում-չեմ հավատումի մեջ ինքնախաբկանքը իր զորության կենացն է առաջարկում ինձ ու քեզ, երևի մեզ, ու մենք իսկապես հավատում-չենք հավատում մեր ինքնախաբկանքին:</span><br><span style="font-size: 12pt;"></span><br><span style="font-size: 12pt;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Եվ քո վերադարձի ճանապարհը ես չե’մ փակել-պատնեշելու, թեպե՞տ…</span><br><span style="font-size: 12pt;"></span><br><span style="font-size: 12pt;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ու կգա’ս, կգա’ս` նոր կյանք, հավերժություն հետդ բերելով, հետ դարձի ուղեփակոցը վերջ ու վերջապես փակելու հաստատ խոստում-երդումով, ու կգա’ս մութ ճանապարհով, որ չտեսնեն, չասեկոսեն-բամբասեն, գուցե նաև նախանձեն, քայլքդ` գալիքին, ըղձանքիդ ճամփով դեպի լուսակերտ, դեմ առ դեմ կկանգնես ինքդ քո առջև և մեղմաձայն կշշնջաս.</span><br><span style="font-size: 12pt;"></span><br><span style="font-size: 12pt;">---Երա~զ էր,անդարձ դարձի եմ եկել…ԲԱՐՈ~Վ ԵՍ ԵԿԵԼ…</span><br><span style="font-size: 12pt;"></span><br><span style="font-size: 12pt;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; ՈՒ կգաս,սպարապե’տ, դու կգա՞ս.---Թող այս հարցին ես պատասխանեմ. ԾՆՈՒՆԴԴ ՇՆՈՐՀԱՎՈՐ…</span><br><span style="font-size: 12pt;"></span><br><span style="font-size: 12pt;">&nbsp;</span><span style="font-size: 12pt;"></span><span style="font-size: 12pt;"></span><span style="font-size: 12pt;"></span><br><span style="font-size: 12pt;"></span><br><span style="font-size: 12pt;">Նորայր Նորիկյան</span><br><span style="font-size: 12pt;"></span><br><span style="font-size: 12pt;">Երևան 23.02.2006թ</span><br></div><div align="justify"> </div><p class="MsoNormal" style="text-align: justify;" align="justify"><span style="font-size: 12pt; font-family: "Arial Unicode","sans-serif";" lang="EN-US"><o:p>&nbsp;</o:p></span></p> https://norikyan.do.am/news/c_39_nowndd_shnorhavor_sparapet/2010-03-06-70 norikyan https://norikyan.do.am/news/c_39_nowndd_shnorhavor_sparapet/2010-03-06-70 Sat, 06 Mar 2010 16:13:16 GMT <h2><a title="ՀՐԱՆՏ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ / Հարցազրույց" href="http://blog.antashat.com/?p=673" rel="bookmark"><br></a></h2> <p style="text-align: justify;"><a href="http://blog.antashat.com/wp-content/uploads/2010/01/H.-Matevosyan.jpg"><img class="alignleft size-full wp-image-674" title="Հրանտ Մաթևոսյան" src="http://blog.antashat.com/wp-content/uploads/2010/01/H.-Matevosyan.jpg" alt="" height="192" width="306"></a><strong><br></strong></p><div align="justify"><span style="font-size: 10pt;"><span style="font-size: 10pt;"><strong>-Ո՞վ եք Դուք:</strong></span><br><span style="font-size: 10pt;"> -Ես ես եմ:</span><br><span style="font-size: 10pt;"><strong>-Ո՞վ եք Դուք` ըստ Ձեզ:</strong></span><br><span style="font-size: 10pt;"> -Այդ հարցին պատասխան տվել են իմ գործն ու իմ քննադատները: Հակոբ Մնձուրու իմ բնորոշումը վերադարձվել է ինձ` «Անցյալի մոլորված առաքյալը այսօրվա քաղաքակրթության բավիղներում»:</span><br><span style="font-size: 10pt;"><strong>-Ինչո՞ւ է ժամանակը մեզ համար կանգ առել: Ինչը հրատապ էր Խոր... <h2><a title="ՀՐԱՆՏ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ / Հարցազրույց" href="http://blog.antashat.com/?p=673" rel="bookmark"><br></a></h2> <p style="text-align: justify;"><a href="http://blog.antashat.com/wp-content/uploads/2010/01/H.-Matevosyan.jpg"><img class="alignleft size-full wp-image-674" title="Հրանտ Մաթևոսյան" src="http://blog.antashat.com/wp-content/uploads/2010/01/H.-Matevosyan.jpg" alt="" height="192" width="306"></a><strong><br></strong></p><div align="justify"><span style="font-size: 10pt;"><span style="font-size: 10pt;"><strong>-Ո՞վ եք Դուք:</strong></span><br><span style="font-size: 10pt;"> -Ես ես եմ:</span><br><span style="font-size: 10pt;"><strong>-Ո՞վ եք Դուք` ըստ Ձեզ:</strong></span><br><span style="font-size: 10pt;"> -Այդ հարցին պատասխան տվել են իմ գործն ու իմ քննադատները: Հակոբ Մնձուրու իմ բնորոշումը վերադարձվել է ինձ` «Անցյալի մոլորված առաքյալը այսօրվա քաղաքակրթության բավիղներում»:</span><br><span style="font-size: 10pt;"><strong>-Ինչո՞ւ է ժամանակը մեզ համար կանգ առել: Ինչը հրատապ էր Խորենացու օրոք, այսօր էլ է հրատապ: Նրանից հետո բոլոր մեծերը մեր ժամանակակիցներն են:</strong></span><br><span style="font-size: 10pt;"> -Իսկապես ժամանակակիցներ, արյունակիցներ, գաղափարակիցներ են դառնում` հայոց համար հավերժական մեկ խնդրում. ազգի փրկությունը պետականության մեջ են տեսնում: <span style="font-size: 10pt;" id="more-673"></span>Այդ հիմնահարցն է նրանց մեծացնում մինչև գիգանտություն` Խորենացուց մինչև Աբովյան, Թումանյան, Չարենց: Այդ մի հարցն է բոլոր չափումների մեջ դառնում նրանց թուլությունը, հայ գրականության թուլությունը: Այլ ներսուզումների, այլ խորացումների փոխարեն պետականության հավերժական հարցն է ամեն տեղ: Պատ, որին մշտապես եկել, դեմ են առել մեր մեծ այրերը: Այսինքն` միաժամանակ նրանք անում էին այն, ինչ ռուս իրականությունը, ռուս կյանքը տարաբաշխել է իր երկու խոշոր մեծությունների` Պետրոս Մեծի և Մեծն Պուշկինի միջև: Մշակութային գիգանտացման համար ռուսական կյանքն ընտրել էր Պուշկինին, իսկ պետությունն առաջ մղելու խնդիրը տվել էր Պետրոսին: Այս իմաստով Թումանյանի մեջ Պետրոսն ու Պուշկինը միասին են. և՛ միմյանց թուլացնում են, և՛ միմյանց զորացնում են: Իմ Թումանյանը, թիկունքում Պետրոս Մեծ չունենալով, ազգային հարցը կայսերաբար ստանձնելով` դարձրել է իր գրականության էությունն ու թուլությունը:</span><br><span style="font-size: 10pt;"><strong>-Մենք ընդհանրապես պատմություն ունե՞նք, թե՞ ո՛վ ե՛րբ ո՛նց պատահի...</strong></span><br><span style="font-size: 10pt;"> -Պատմությունը` իբրև կայսրերի ու ազգային պետությունների զարգացման տարեգրություն, չունենք: Գուցե մեր պատմությունն այնպես է ընթացել, որ չունենալով իր կաղապարը համաշխարհային պատմագիտական փորձի մեջ` գիտնականների ձեռքով չի կարողացել գրել իր պատմությունը: Պատմություն, իհարկե, ունեցել ենք` ամիրաները, օտար կայսերական պալատներում քո որդիների ծառայությունները, բարեգործությունները, կրոնիդ ու մշակույթիդ պատմությունը, գաղութիդ պատմությունը, գաղթերիդ պատմությունը: Սա էլ է պատմություն: Իսկ ինչպե՞ս է, որ հրեաների անկման ու վերելքի պատմությունը դառնում է պատմություն ու Աստվածաշունչ:</span><br><span style="font-size: 10pt;"><strong>-Հրեաների պատմությունը հստակ է` միշտ առաջնորդվել են մի նպատակով, մերը հակասությունների կծիկ է...</strong></span><br><span style="font-size: 10pt;"> -Իրենք մի ասա. իրենք չկան, մենք ենք, մենք բոլորս ենք:</span><br><span style="font-size: 10pt;"><strong>-Մեր Արշակ արքայից մենք ի՞նչ էինք ուզում:</strong></span><br><span style="font-size: 10pt;"> -Այս դժվար կյանքում համրիր, թե ովքեր որտեղ են դարան պահել, ովքեր որտեղ են ժանիքավորվում, Հայոց թագավոր լինելու ծանր գործի համար փորձ հավաքիր, հղկիր և որպես ադամանդ ափիդ մեջ` պարզիր որդուդ.-Առ, Արշակ:- Դե կույր-կույր. կույր-կույր ապրիր հազար տարի և խարխափելով ճանաչիր անապատի պես ոտիդ տակից փախչող այս երկիրը, կարո՞ղ ես:</span><br><span style="font-size: 10pt;"><strong>-Իսկ թուխ ու ջղային մարդկանց ցե՞ղը, որ իրեն հիքսոս էր կոչում, որ մեկ բախմամբ կործանեց փարավոնների 17-րդ հարստությունը...</strong></span><br><span style="font-size: 10pt;"> -...Թուխ ու ջղային մարդկանց մի ցեղ, որ իրեն հիքսոս էր կոչում, հյուսիսի Արարատ երկրում զինվեց Մեծամորի պողպատե սրով, մարտակառքի անվաճաղերը հղկեց Արեգունու կենի ծառից, որ մետաղի կարծրություն ունի... Ցորնաթուխ ու եռանդուն մարդկանց մի ցեղ, որ երկաթը քարից զատում էր ֆոսֆորի մոգությամբ, իսկ ֆոսֆորը գտել էր ոչխարի ու տավարի ոսկորի մեջ և առհասարակ ոսկորի մեջ` լինի տավարի թե մարդու...</span><br><span style="font-size: 10pt;"><strong>-ՈՒ Դուք հիշո՞ւմ եք նրանց...</strong></span><br><span style="font-size: 10pt;"> -Հիշողության մեջ ես, ուրեմն վառվում ես, մարդ ես, հաշիվներ ունես, անհանգիստ ես, հիշողության մեջ չես, հրեն բաց դաշտում կովն արածում է առանց հիշողությունների, իսկ հորթին երեկ են մորթել:</span><br><span style="font-size: 10pt;"><strong>-ՈՒրեմն` ի՞նչ...</strong></span><br><span style="font-size: 10pt;"> -Գիտե՞ս ինչ, կյանք է` և մի ակնկալիր անփոթորիկ ծով, և եթե խորտակվում ես, մեղքը քոնն է և ոչ թե փոթորկինը, քանի որ փոթորիկը ծովն է: Ո՞Ւր է խարիսխդ: Խարիսխդ...</span><br><span style="font-size: 10pt;"><strong>-...«Իսկ աթարի դեզի մոտ գետնին գամվել է վիզը բարակ մի տղա, խոշոր աչքերով շոյում է ծիածանը և լացը գալիս է, որովհետև ծիածանը ծնվում է աննկատ և մեռնում է անշշուկ: Իսկ իր ճակատին ծիածանի ցոլքի դեմ գրած է անջնջելի գրով, թե նրա ճանապարհը փակելու են կախաղանը, խելագարությունը և ինքնասպանությունը, և դա անխուսափելի է, քանի որ բանաստեղծի նրա հիվանդությունը տոհմական է»:</strong></span><br><span style="font-size: 10pt;"> -Կաղ, կուզ, գեղեցիկ, ճաղատ, ծիծաղելի, մռայլ, սուտ անկոտրում, սուտ հանդիսավոր, դժգոհ, անվերջ դժգոհ, ուրախ, անմտության չափ ուրախ բանաստեղծների քո տոհմը, ծաղրածուների այդ մեծ ընտանիքը հիմա ամբողջ աշխարհով մեկ արև է փռում. արևի մեջ սամիթի բույր է փռում, ծիրանի ծառ է տնկում, լուսին է օծում, հմայիլի աղոթքով փափկեցնում է մարդու ժանիքները, իմաստավորելով մահը` լռին գերեզմանատներ է դնում արևի տակ, իմաստավորելով ծնունդը` ուրախության բաժակներ է փշրում, աղավնիներ ու աստղաթիթեռներ է շպրտում երկինք, հավերժելու տարտամ ցանկությունը դարձնում է հայրենիքի կարոտ, փառաբանում է հացի լինելը և փառաբանում է հացի չլինելը, տղամարդ-ավազակներից շինում է հայր-ավանակներ և արևային երկիրը լցնում է մոլոր արահետներով ու բարի ավանակներով, բանաստեղծների այդ տոհմն ահա աղուտ հարթավայրը դարձրել է Արարատյան դաշտ, և մարդիկ խմբավորվում են ըստ արհեստների, և չկա խմբավորման մի այլ կերպ: ...Բանաստեղծների քո տոհմն ահա կախաղանների տակից խեղկատակորեն աչքով է անում, սխալմամբ բանտ է նստել և քմծիծաղով սպասում է, թե հիմա թյուրիմացության համար ներողություն են խնդրելու, ատրճանակ բռնել չգիտե և գնում է մենամարտի, Հիտլերի ականջն ի վեր մրջյունի ձայնով գոռում է, թե ինքը համաձայն չէ նրա կարծիքին և ունի բոլորովին այլ տեսակետ, կապում է կործանված կամուրջները և չի նկատում, որ իր հետևից քանդելով գալիս են նույն կործանողները, կախաղանի տակից շփոթ ժպիտով նայում է քեզ, թե հիմա կհասկանան իրենց սխալը, ու սխալն էլ մարդկային է, ոչինչ: Հաղթած բանակի գեներալները շանսատակ են անում իրենց բանակի բանաստեղծներին:</span><br><span style="font-size: 10pt;"><strong>-Ո՞րն էր Չարենցի պարտությունը: Մա՞հը:</strong></span><br><span style="font-size: 10pt;"> -Մահն էլ:</span><br><span style="font-size: 10pt;"><strong>-Չէ՛, ես մտածում եմ, որ Չարենցը չի պարտվել:</strong></span><br><span style="font-size: 10pt;"> -Դե, Թումանյանն էլ չի պարտվել:</span><br><span style="font-size: 10pt;"><strong>-Գուցե Թումանյանի ժամանակն է պարտվել: Թումանյանի տիպը:</strong></span><br><span style="font-size: 10pt;"> -Քո հարցով դու ինձ կարծես շտկեցիր, այդ դեպքում Չարենցի էլ ժամանակը պարտվեց:</span><br><span style="font-size: 10pt;"><strong>-Գրականությունը մեռա՞վ: Հիմա:</strong></span><br><span style="font-size: 10pt;"> -Այնքան թուղթ է գրվել ու այնքան է գրվում, բայց, այնուհանդերձ, գրականությունը նոր-նոր իրեն գտնում է: Այնքան քիչ է գտնվածը, գոնե հասկացողների համար, որ ամբողջ արվածը կարելի է միայն սկիզբ համարել: Իսկական գրականությունը նոր է գտնվելու: Գրականության անկման առասպելներին ես չեմ հավատում: Ես չեմ հավատում, թե ընթերցող ենք կորցնում, հարյուրից հինգը կամ երեքը մշտապես եղել է ու լինելու է, գրականություն է պահանջելու, նրա գրողը միշտ առաջանալու է, միշտ պահպանելու է գրականության միջուկը:</span><br><span style="font-size: 10pt;"><strong>-«Արվեստը արվեստի համար». կա՞ այդ սկզբունքը` մաքուր արվեստը:</strong></span><br><span style="font-size: 10pt;"> -Երբ արվեստն արվեստի համար է, միայն այդ դեպքում է դառնում մարդու համար: Արվեստն արվեստի համար է արվում, երբ պատվեր չի կատարում, իդեալ է տալիս, հասարակությանը հարստացնում է, դառնում կատարելության զինանշան: Նայիր նույն Չարենցի օրինակով. երբ փորձել է ոճավորել, գրել կուսակցության համար, հանճարեղ մարդ էր, այդ գործերն էլ կարող ես փրկված համարել: Եթե մի ուրիշը հարձակվի, ես այդ գործերը կպաշտպանեմ, բայց դա չէր իրական, մեծ գրականությունը, այլ այն, որ ստեղծվեց միայն իր համար` «Դեպի լյառն Մասիս»-արվեստն արվեստի համար, գրականության համար: Ոճավորումներն ինչ փառահեղ էին, չէ՞...</span><br><span style="font-size: 10pt;"><strong>-«Կապկազ թամաշան», էպոսի մշակումը, լենինյան շարքը: Վերջապես` «Ռոմանս անսերը»` նողկալի է, ստորություն, բայց հրաշք ստորություն է, զգում ես, որ ուժ կա, Չարենց կա, «դանակը բկին» չէ:</strong></span><br><span style="font-size: 10pt;"> -Այդ կտրուկ վերաբերմունքն անհրաժեշտություն էր ժամանակին, եթե նկատի ունենանք միջակության ստեղծած այն շարադրանքը, որ նրա այդ վերաբերմունքի հետնաբեմում է, լորձոտ մի գրականություն, որի դեմ կռվում էր Չարենցը:</span><br><span style="font-size: 10pt;"><strong>-Չարենցն ահավոր է` ոչ կհասնես, ոչ կհեռանաս:</strong></span><br><span style="font-size: 10pt;"> -Իսկ դու պատկերացրու մի մշակույթ, որի Չարենցները շատ խոշոր, բայց առօրյա են իրենց համար և անընդհատ այդքան սուր են դնում պրոբլեմներն ու գրականության անընդհատ մակարդակ ապահովում: Մեզնում դա հնարավոր չեղավ. ով փորձեց բարձրանալ, գավառը գլխին խփեց:</span><br><span style="font-size: 10pt;"><strong>-Մաշտոցին հարություն չտա՞նք` այբուբենը սովորեցնենք...</strong></span><br><span style="font-size: 10pt;"> -Այդպես է: Թերուսների ժամանակ է: Տգետ վարժապետներ, պռատ բժիշկներ, տհաս ուսանողներ, կիսատ գոյությունների հանրապետություն է, գավառ, խեղճության հաղթահանդես: Ձգտում չկա:</span><br><span style="font-size: 10pt;"><strong>-Հայ գրողի Ձեր ամենամեծ ցանկությունը ո՞րն է:</strong></span><br><span style="font-size: 10pt;"> -Հայ գրողի ամենամեծ ցանկությունը հայ ընթերցող ունենալն է: Միակ ցանկությունը` հայ ընթերցողի տունը ջերմ լույսով ողողուն, իրեն աշխատանքի մեջ, վաղվա առջև վստահ, ուրախությունը երեսին հորդալիս տեսնել: Օտարվածության-խորթացումի այս միջավայրից ազատված տեսնել:</span><br><span style="font-size: 10pt;"><strong>-Ձեր իսկական պապը Ավետի՞քն էր, թե՞ Իշխանը:</strong></span><br><span style="font-size: 10pt;"> -Ես «Ծառերի» երկրորդ մասն էի գրելու, որտեղ երրորդ, անկողմնակալ մեկը վերապատմելու էր նույն դեպքերը, որտեղ տականքը դաշնակցելու էր ուժին, և նրանք միմյանց չէին ոչնչացնելու, այլ համատեղ էին ապրելու: Մտածում էի, որ կգրեմ, կմիացնեմ պատմվածքին ու կստացվի նոր վիպակ, բայց եղավ այն, ինչ եղավ, և այն իրականությունը, որ իմ ներսում էր որպես հուշ անցյալից, տեքստ չդարձավ, և զարհուրելի իրականությունը նույնը պատմելու կարիքը վերացրեց: Արդեն հարկ է այլ բաներից խոսել, կամ պիտի զորենք կատարված ամբողջն ընդգրկել, համապատկերի բերել, ընդհանրացնել և գնահատել երեկվա օրը` այսօրվա մեկնակետերը գտնելու:</span><br><span style="font-size: 10pt;"><strong>-Ձեր կարծիքով` այսօր ինչի՞ մասին պիտի խոսել:</strong></span><br><span style="font-size: 10pt;"> -Որևէ սխալ բանի:</span><br><span style="font-size: 10pt;"><strong>-Ինչո՞ւ, ոչ մի ճշմարտություն չի՞ ներվում:</strong></span><br><span style="font-size: 10pt;"> -Կողմնակիի մասին խոսելով` կարող ենք գլխավորի մասին խոսել:</span><br><span style="font-size: 10pt;"><strong>-Եղիշե Չարենցը 20-ական թթ. այդպես գրում էր «Երկիր Նաիրին», ոչինչ չի՞ փոխվել:</strong></span><br><span style="font-size: 10pt;"> -Իհարկե, չի փոխվել: Թումանյանի նամակներից մեկում կա` կատարվածի համար ոչ ոք ինքնասպան չեղավ, ոչ ոք չամաչեց ազգի առաջնորդներից... Փաստորեն, վեց ամիս մարզպետ էր` Ախալցխա, Ախալքալաք, Բորչալու, Լոռի, Փամբակ, Շամշադին, Գուգարք: Մարզպետ էր` ֆինանսներով, զենքով, ամեն ինչով: Մինչև Վեհիբ փաշայի արշավանքը, երբ քիչ էր մնում գերի ընկներ: Գիշերով, ոտքով, աղջկերանց հետ, թրջվելով, Կիրովականից Շահալի` ձորով անցել է, երեխեքին փրկել, ինքը փրկվել:</span><br><span style="font-size: 10pt;"><strong>-Հովհաննես Թումանյանը կարո՞ղ էր մարդ սպանել. զինվոր էր, կռիվ էր...</strong></span><br><span style="font-size: 10pt;"> -Չէ, չէր կարող, էդքան խեղճ չէր` մարդ սպաներ:</span><br><span style="font-size: 10pt;"><strong>-Խեղճե՞րն են մարդ սպանում:</strong></span><br><span style="font-size: 10pt;"> -Հա, խեղճերն են սպանում, որ մտքի փակուղի են մտել:</span><br><span style="font-size: 10pt;"><strong>-60-ական թթ. համարյա բոլոր գրողները դուրս գալով հայտնի թեմայի շրջանակներից` կամ վախճանվեցին, կամ դադարեցին գրել` չմնացին այն գրողը, գեղագետը, որ արտահայտում էր երկրի, ժողովրդի, ժամանակի առանցքային խոսքը: Ի՞նչ կատարվեց, ինչո՞ւ:</strong></span><br><span style="font-size: 10pt;"> -Կատարվեց այն, ինչ հաճախ է կատարվում գրողներիս հետ: Այն, ինչ ժամանակին Տոլստոյի հետ կատարվեց, երբ հրաժարվեց գեղարվեստից ու անցավ քաղաքականության: Գալիս են ժամանակներ, երբ անբարոյականություն է իրականության առջև զբաղվել գրականությամբ: Բոլորիս հետ էլ նույնը կատարվեց. անհնար էր այս իրականության առջև այլևս գրականություն գեղգեղալ: Վանոն ու Վազգենը շարունակեին լավ պատմվածքներ գրե՞լ, Լևոնը շարունակեր հիերոգլիֆներ վերծանե՞լ: Անհնար էր: Բայց գրողներս մեռնող-հառնող ժողովուրդ ենք, ինչպես Սարոյանն էր ասում` մենք մեկ անգամ չենք մեռնում: Այնպես որ, մնացեք մեր հարությանը սպասելով:</span></span></div><p style="text-align: justify;"> </p> https://norikyan.do.am/news/hrant_mat_39_evosyan_harcazrowyc/2010-03-06-69 norikyan https://norikyan.do.am/news/hrant_mat_39_evosyan_harcazrowyc/2010-03-06-69 Sat, 06 Mar 2010 15:59:25 GMT <div align="justify"><span style="font-size: 12pt;"><img alt="" src="https://norikyan.do.am/Norikyan_Noro.jpg"><br><br><b>..Եվ նրանց ոտնահետքերով սկսվում է պատմությունը: Այս նախադասությունը հազար անգամ հազար մարդու մասին հազար տարում կարող էր գրվել: Չի գրվել: Այս նախադասության տեր կարող էին լինել ոչ միայն անհատները: Այս նախադասությանը թիկունք էր պետք՝ ժողովուրդ էր պետք, որ պատմությանը տեր է ու այդ պատմության տակ այլեւս չի ճկռելու, ճկվելու, ճոճվելու: Այս նախադասությունը չի գրվել նաեւ այլ պատճառով՝ գրող չի եղել: Գիտակցություն չի եղել, որ պատմությունը պիտի իմաստավորվի, որ պատմության դիմաց եւ պատմության համար կա պատասխանատվություն, որ պատմությունը քո, իմ, նրա կյանքի շարադրանքը չէ: Գիտակցություն չի եղել, որ պատմությունն ունենում է ոտնահետքեր: Ու մենք հեռացել ենք մեզնից, մեզ խլել են մեր բուն կերպ ու կերպարից, մեզ հագցրել են իրենց կերպարը, որ ապրենք իրենց հաճո ու հարմար կյանքով: Եղել է: Եվ եղել է, որ մեր ձեռքով բացել ենք մեր անառիկ ամրոցների դարպասները ու մեր սիրելի թշնամուն ասել ենք՝ արի, քոնն է, արի ու կեր մեզ,... <div align="justify"><span style="font-size: 12pt;"><img alt="" src="https://norikyan.do.am/Norikyan_Noro.jpg"><br><br><b>..Եվ նրանց ոտնահետքերով սկսվում է պատմությունը: Այս նախադասությունը հազար անգամ հազար մարդու մասին հազար տարում կարող էր գրվել: Չի գրվել: Այս նախադասության տեր կարող էին լինել ոչ միայն անհատները: Այս նախադասությանը թիկունք էր պետք՝ ժողովուրդ էր պետք, որ պատմությանը տեր է ու այդ պատմության տակ այլեւս չի ճկռելու, ճկվելու, ճոճվելու: Այս նախադասությունը չի գրվել նաեւ այլ պատճառով՝ գրող չի եղել: Գիտակցություն չի եղել, որ պատմությունը պիտի իմաստավորվի, որ պատմության դիմաց եւ պատմության համար կա պատասխանատվություն, որ պատմությունը քո, իմ, նրա կյանքի շարադրանքը չէ: Գիտակցություն չի եղել, որ պատմությունն ունենում է ոտնահետքեր: Ու մենք հեռացել ենք մեզնից, մեզ խլել են մեր բուն կերպ ու կերպարից, մեզ հագցրել են իրենց կերպարը, որ ապրենք իրենց հաճո ու հարմար կյանքով: Եղել է: Եվ եղել է, որ մեր ձեռքով բացել ենք մեր անառիկ ամրոցների դարպասները ու մեր սիրելի թշնամուն ասել ենք՝ արի, քոնն է, արի ու կեր մեզ, մեր բարիքը, վառիր մեր տունը, մենք քեզ արժանի ենք: Թե ինչ-որ խելառ էլ հանկարծ որոշել է դիմադրել, մեր ձեռքով հերն անիծել ենք: </b> Ու հիմա՝ Մեղրին: Աշխարհագրական տարածք չէ Մեղրին, հայրենիքի մի բուռ հողը չէ: Մեղրին քո տան դուռն է, հայ: Մեղրին քո հացի մայան է: Եվ երբ դու Մեղրին տալիս ես օտարին, քո տան դուռը փակում ես քո վրա: Չգիտեմ՝ ներսից, չգիտեմ՝ դրսից: Ու բանալին կախում ես կրծքիցդ: Քանի բանալի կար կախված 1915 թվից: Քանիսը կորավ: Քանիսը մնաց: Իսկ դռները՝ բաց... Տանը հայ չկա: Թուրք-մուրք չգիտեմ, պատերազմ-մատերազմ չգիտեմ, համաշխարհային-մամաշխարհային՝ արդարացում հնարեցինք, թիկունքում պահվեցինք, որ չխոստովանենք՝ 1915 թվից առաջ ու հետո ու հիմա տեր չէինք, չեղանք, տեր չենք դառնում մեր տանը: Մենք վախենում ենք մեր ուժից: Մեզ վարժեցրել ենք ուրիշի ուժին: Մենք ընտիր-ընտիր հպատակ ենք, մենք խելոք-խելոք կատարող ենք, մենք հայտնագործություն ենք ուրիշի ձեռքի տակ: Հայ մարդ, հիմա ուրիշը դու ես: Քո ուրիշը դու ես: Ու ոչինչ, որ սկզբից, հին սովորույթի, վախի, անվստահության, չգիտեմ էլ ինչի պատճառով դու քո մեջ քեզ թշնամի ես որոնում, գտնում ու ուրախանում, որ մեղավոր կա: Ոչինչ, բայց թող դա արագ անցնի, դու դրան մի հավատա, դու ճանապարհ ունես, դու տուն ունես, դու որդի ունես: Մի հավատա, թե քո թշնամին քեզնից ուժեղ է: Թշնամուդ ուժեղացնողը քո վախն է, քո ցավն է, քո հիմարությունն է: Ու հիմա՝ Մեղրին: Ասել, ասում եմ՝ Մեղրին ավելի կարեւոր է, քան ցանկացած տարածք՝ նույնիսկ Ղարաբաղը: Մեղրին իր քարուքռայով այս երկիրը դարձնում է աշխարհի հզորներին իր դուռը բերող: Եվ այսօր տալ Մեղրին, թեկուզ դիմացը ծովի ճանապարհ ստանալը՝ սուտ է: Մեծ, համաշխարհային սուտ: Նախ՝ չեն տա, հազար ու մի ձեւ կա չտալու: Ղարաբաղը ապացույց, որ հողը գրիչով չեն վերցնում: Չեն տա: Եթե տան, ավելի վատ: Որովհետեւ իրենք շատ են, իրենք այսօր մեզնից ուժեղ են: Տվեցին, գալու են ու մեզ ուտեն: Իրենց թվով: Իրենց տնտեսությամբ: Իրենց փողով: Իրենց խելքով: Իրենց շահով: Ես չեմ վախենում: Ես ոչ մեկից չեմ վախենում: Ես զգուշացնում եմ՝ պատմությունը նաեւ ավարտվում է ոտնահետքերով: Մեր ոտնահետքերով մեր պատմությունը չպիտի ավարտվի: Եթե տաք Մեղրին, ձեր արյանը խառնում եք այն բենզինը, որը չի թունավորելու, պայթեցնելու է ձեր գանգը: Ես զգուշացնում եմ՝ Մեղրին մի օր պայթելու է հենց Երեւանի կենտրոնում: ...Եվ նրանց ոտնահետքերով պատմությունը մեռնում է: Դարերի մեռած պատմությունը թափ տվեք ձեր հոգուց, մի մեռեք ձեր տան մեջ: Ձեր հոգու մեռելներին թաղեք: Էս երկիրը ձերը չէ: Դուք գալիս-անցնում եք: Ձերը էս երկրի սիրտը պահելն է: Սիրտը: Ես ձեզ չեմ հասկանում: Ես ձեզնից վախենում եմ, դուք կգնաք ու ձեր զավակների վզից կկախեք Մեղրիի ձեր տան բանալիները, լաց կլինեք, կենաց կխմեք ու կսատկեք կարոտից, բայց զենք չեք վերցնի: Ես ձեզնից վախենում եմ, դուք մեռոնին թույն կխառնեք...</span><br><br><span style="font-size: 14pt;"><b>Վազգեն Սարգսյան</b></span><br> <br> Վազգեն Սարգսյան</div> https://norikyan.do.am/news/erb_growm_e39r_vazgeny39/2010-02-15-54 norikyan https://norikyan.do.am/news/erb_growm_e39r_vazgeny39/2010-02-15-54 Mon, 15 Feb 2010 20:39:04 GMT <h4 align="justify"><span style="font-size: 12pt;">ԹԱՓԱՆՑԻԿ ՕՐ</span></h4><img alt="" src="../Hrant.jpg"><br><br><div align="justify"><span style="font-size: 12pt;"> <span style="font-size: 12pt;">- Քեզ են հարցնում։ </span></span></div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">- Շնորհակալություն։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">Ձեռքս գրպանիս մեջ, բարձրահասակ, գեղեցիկ, մաքուր՝ ես վերցնում եմ ընկալուչը և ձգում ֆրանսերեն առոգանությամբ. «Ալո՜ե։ Եվ ինձանից գոհ եմ, որովհետև ահա երեկվա գյուղացի, հիմա լրիվ ազատված հովիվ դառնալու՝ կարկուտից ծեծվելու և հոդացավից տրորվելու վտանգից, նստում եմ ապահով մի տեղ, հեռախոս ունենալու չափ կարևոր մարդ եմ, ընկերներս նշանավորներ են և ես էլ, ուրեմն, նշանավոր եմ։ «Ալո՜ե։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">- Դու մի ժամանակ ուզում էիր Անի գնանք։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">- Ա՜, շատ բա... <h4 align="justify"><span style="font-size: 12pt;">ԹԱՓԱՆՑԻԿ ՕՐ</span></h4><img alt="" src="../Hrant.jpg"><br><br><div align="justify"><span style="font-size: 12pt;"> <span style="font-size: 12pt;">- Քեզ են հարցնում։ </span></span></div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">- Շնորհակալություն։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">Ձեռքս գրպանիս մեջ, բարձրահասակ, գեղեցիկ, մաքուր՝ ես վերցնում եմ ընկալուչը և ձգում ֆրանսերեն առոգանությամբ. «Ալո՜ե։ Եվ ինձանից գոհ եմ, որովհետև ահա երեկվա գյուղացի, հիմա լրիվ ազատված հովիվ դառնալու՝ կարկուտից ծեծվելու և հոդացավից տրորվելու վտանգից, նստում եմ ապահով մի տեղ, հեռախոս ունենալու չափ կարևոր մարդ եմ, ընկերներս նշանավորներ են և ես էլ, ուրեմն, նշանավոր եմ։ «Ալո՜ե։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">- Դու մի ժամանակ ուզում էիր Անի գնանք։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">- Ա՜, շատ բան էի ուզում։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">- Ես եմ, դու ես, Մինասն է, քենին, ճարտարապետներից մի երկու հոգի։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">Շոգ է, Մասսի ձյուները մարմրում են, խաղողը շրշյունով լցվում է քաղցրությամբ, մի քիչ՝ մի հիսուն գրամ կոնյակ է, քենին նայլոնե թեթև գլխաշոր է կապում, օծանվում է՝ որպեսզի չսևանա, ծխագույն ակնոցը արտասահմանյան ու շատ լավն է, հարկավոր է մի քիչ սուրճ խմել։ «Այդ Գարսիա Լորկա ասվածը մեր Իսահակյանի իսպանական տեսակն էե։ «Այո, հիանալի պոեզիա ունենքե։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">- Բայց ինչո՞ւ ես ծիծաղում։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">- Լավ եմ անում։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">-Ասա, մենք էլ ծիծաղենք։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">- Հապա կասե՞մ։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">Սայլվոր չեմ ու եզանս ոտը հեռու ճամփաների վրա չի կոտրվել, բրիգադիրը հետս չի կռվելու, հեռու-հեռավոր ճարտարապետ բառի փոխարեն հարաբերվում եմ իրական ճարտարապետների, նկարիչ Մինասի որոշ գործեր շատ լավն են, մի քանիսը չեմ ընդունում, նկարիչ Մինասի հետ խոսելիս աշխարհն իր քաղաքակրթության լավագույն մասով գալիս հունցվում է մեր լեզվի մեջ։ Սեզան կա, Մանե կա, կարծեմ Մոնե էլ կա, պիտի ասեի փոցխ՝ ասում եմ Սեզան, պիտի ասեի դաբաղ՝ ասում եմ «երեկ էդ ի՞նչ չեխեր են եղել քո արվեստանոցումե, գայլի հարայը և շների ու հովվի տագնապը մութ ուրթերում՝ հեռավոր երազանք է ինձ համար, հոդացավով անձրև գուշակելը քնարերգություն է, ինչպես միջնադարյան մորեխի ամպերն այսօրվա գյուղացու համար։ Մի հոգատար-հոգատար ձեռք արտի միջից ինձ վերցրեց, դրեց քաղաքում բազկաթոռի մեջ։ Եվ ուրախությունից՝ որ այլևս հնձվոր չեմ, երբեմն քննադատում եմ հնձվորներին։ Հովիվներին՝ նույնպես։ Ղեկավարությանը՝ նույնպես։ Նաև՝ Մաո Ցզեդունին։ «Այս կամուրջը, ասել է Մաոն և խոսքը ոսկեգրվել է կամուրջին, կապում է գետի այս ափը գետի մյուս ափինե։ Ես՝ հովվի տղա հովվացու, ահա քմծիծաղով եմ հիշում չինական աստծուն։ Ես՝ գյուղացու զավակ գյուղացի, ասֆալտը ահա լիովին յուրացրել ու ասում եմ, որ ասֆալտը դարուփոսեր չի ունենալու։ Իմն են այս «Վոլգաե մեքենան, այս հարյուրանոց արագությունը, այս նայլոնե գլխաշորը, ծաղկազարդ թերմոսն ու միջի սուրճը, այս այգիների հղի ալարկոտությունը, քաղաքանման գյուղերն ու նկարեն Արագածը, ճանապարհ հանված աբյուրը, հնօրյա իջևանատունը, ամպերի պես փռված հոտերն ու ծաղկի բույրով շրջող հովը։ Եվ՝ արտերի ծովը և Գյումրի քաղաքը։ Եվ՝ սահմանապահների ռոստովցի հրամանատարն ու սահմանի բերան ուղեկցելու նրա զուսպ պատրաստակամությունը։ Եվ՝ այն զգացողությունը, թե իմ երկիրն սկսվում է Մասիսներից ու վերջանում Չուկոտկայով։ Ես մի տեղ Շիրակն ու Կուբանը խառնում եմ իրար, ինչպես ռուսն է խառնում ղրիմյան ու արարատյան խաղողները։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">Եվ ահա այսպես երջանիկ, այսպես հզոր՝ կանգնել եմ իմ նույնքան երջանիկ ու հզոր ընկերների մեջ դիտարանի գլխին, հեռադիտակի ետև, և կանաչ ամայության մեջ օրորվում են գլխատված սլացումները։ Կինոներում ավելի լավերն եմ տեսել ու ավելի մանրամասնորեն։ Եվ Երևանն էլ յոթ Անի արժե, և ես Երևանի բանկիչ եմ։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">- Ինչո՞ւ ես լաց լինում։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">Մեր սարերում թուրքի ուրթեր կային։ Գալիս էին իրենց դեղին հովիտներից, մեր սարերում կարմրում, ճաքճքում, բարձում իրենց քոչը իրենց եզներին ու հո հա հո՝ էլի իրենց դեղին հովիտները։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">Հիմա, մեծ հորեղբորս հետ գնացել ենք նրանցից յուղ առնելու, իմ կյանքում առաջին անգամ ուրիշ լեզվի խոսակցություն եմ լսում ու վախենում եմ։ Աշխույժ, հայհոյող, թաքուն խփող ու աշկարա ժպտացող սատանի ճուտ երեխեք են, մի տեսակ՝ չմտածող աչքերով։ Ես նրանց մեկ էլ քսան տարի հետո երազում տեսա. Կարնո բերդն էր իբր, կավե պարիսպներ ու այդ երեխեքը, ու երեսուն տարեկան՝ ես երազում էլ վախեցա։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">Նրանց մեջ մեկը կար, ծնկները գրկած նստել էր ու մի քիչ ապուշավուն խոշոր աչքերով կարծես նայում էր մեզ, կարծես ոչնչի էլ չէր նայում։ Մի կին ձայն տվեց նրան՝ նա տեղից ելնելու պես շարժվեց, կարծես թե գնաց, բայց մեկ էլ կինը նորից կանչեց, նա ուրեմն չէր գնացել։ Կինը փեշերը շարժելով եկավ՝ որ նրան ծեծի, նա կտրուկ վեր կացավ, կարծես մի երկու քայլ փախավ էլ, բայց հետո ալարե՞ց թե մոռացավ՝ որ փախչելու էր։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">Կիսաճաղատ, եռանկյուն աչքերով բարձրաքիթ հորեղբայրս այնտեղ սակարկում էր. նրանց դրած գինը իրեն, չէ, ձեռ չէր տալիս, նրանց չարչիությունից իբր թե նեղացած՝ ետ էր քաշվում գնալու և, իբր թե դա վերջնական հրաժարումն է, ինձ էլ ասում էր՝ «վեր կաց գնանք, տղաե և աչքով էր անում։ Նա գյուղում մերոնց և ճանապարհին ինձ պարծենալով ասել էր՝ «կտեսնեք թե հորեղբայրը թուրքերին ոնց է խաբումե, և հիմա ինձ ու իրեն ցույց էր տալիս, թե ահա-ահա խաբել է։ Նրանք այն է հորեղբորս գնին էին իջնում, մեկ էլ սա ալարեց սակարկելուց կամ մոռացավ որ պիտի խաբեր, «լավ, ասաց, քանիսով տալիս եք տվեքե։ Նրանք ծախեցին իրենց ուզած գնով, ուզածների պես էլ կովի կարագին ոչխարի էին խառնել, հարսներն էլ տանը նրա հետ առանձին կռվեցին, բայց դա այլևս նրա հոգսը չէր, նրա ուշքը հիմա ուրիշ բանի էր։ Նա նկատել էր ծնկները գրկած տղային, նայում էր։ Կշեռքի լուծը թողեց, իր գործը մոռացավ ու կանչեց տղային։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">-Էստեղ արի, հայի տղա։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">Ականջը ուրթի իրիկնային ձայներին՝ երեխան ձորերի աղջամուղջին էր նայում, աչքերը խոշոր բացած ու կարծես թե մի քիչ շիլ՝ նստած էր անշարժ, անարձագանք։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">- Հայի չի՞,- շփոթվեց հորեղբայրս։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">- Հայի է, հայի,- ասացին,- կարագիդ նայիր՝ որ հետո չասես, թե խաբել ենք։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">- Հը՜,-պարծեցավ հորեղբայրս,- հազարի մեջ գցիր՝ արյունս կջոկեմ։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">Տղան հիմա ճիպոտն առել ու ցուլին ծեծում էր։ Խփում էր դնչին, աչքերին, պոզերին ու հազիվ թե ցավեցնում էր։ Ցուլը մի քայլ առաջ գար՝ այդ թիզուկեսին կճզմեր, բայց նա մտել էր դնչի տակ ու խփում էր վրա-վրա, ջղային, ընկնել-ելնելով ու անհավասար, թվում էր՝ ամեն րոպե զղջում է խփելու համար։ Ցուլը շուռ եկավ փախչելու, մյուս երեխաները շների հետ ետևից ընկան, իսկ տղան դարձյալ նստել էր ծնկները գրկած և նայում էր մթնով լիքը ձորերին։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">- Հազարի մեջ արյունս կճանաչեմ,- դարձյալ մրմնջաց հորեղբայրս, կարծես մեծ բան էր այդ ճանաչելը։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">- Կջոկեմ հազարի միջից,- ասաց, երբ ինձ դնում էր թամբին, բեռների մեջ։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">Այն հին տարիներին իր Զանգեզուրում լավ հայտնի մեկը, ազգամիջյան ու քաղաքացիական կռիվներում ծեծված ու ծեծած, դեպքերի կենտրոնում՝ գլուխ չի հանում այս երկրի դեպքերից, Արաքսն անցնում է, իջնում Թավրիզ։ Թավրիզ նստում է իր առևտրին, և փափուկ կյանքը նինջ է բերում, և վառոդի խանձահոտը ռունգներում մարմրում է, ինչպես խիստ տաք ու խիստ սառը երեկվա օրը՝ հիշողության արահետներում։ Այս իմ դարպասն է, այս իմ տունն է, այս իմ բարձն է, այս՝ իմ կինն ու երեխաները։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">- Հայաստանը դեռ կա՞, իր տեղո՞ւմ է։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">Հայաստանը կար, պարտավոր էր լինել, որովհետև որդին ահա հիվանդացավ հայրենախտով։ Տեր Աստված, տեր Աստված…աշխարհում հազար տեսակի ցավ ու հազար էլ դեղուճար կա, իսկ լակոտն ահա հիվանդացավ հայրենախտով։ Բժիշկն ասաց, որ դա կենդանական հիվանդություն է, մարդու հիվանդություն չի, պարսկական վագրն օրինակ չի ապրի, ասենք թե, Գերմանիայում և այլն, բժիշկը դեղեր տվեց և ասաց, որ դրանք սուտ բաներ են, երեխային իր հայրենիքն է բուժելու։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">- Որտե՞ղ է ծնվել,- հարցրեց բժիշկը։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">- Զանգեզուր է ինչ է, Ղափան։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">- Որտե՞ղ է,- հարցրեց բժիշկը։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">- Արաքս է, ինչ է, դրանից դենը, Ռուսաստան։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">- Չգիտեմ,- ասաց բժիշկը,- երեխադ քեզ համար թա՞նկ է՝ կտանես, չե՞ս կարող՝ բժշկությունն այստեղ անզոր է։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">Տեր Աստված, տեր Աստված…այսպես եղել է մեկ էլ պարսկական հաշիշե հին հեքիաթներում, տասը հազար տարի առաջ, և մեկ էլ եղավ Թավրիզ, Գերասիմ Աթաջանյանի ընտանիքում, 1927 թվին։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">Անցյալով հակակոմունիստ Գերասիմ Աթաջանյանը կապեց մաուզերը, տղային ետևը գցեց, Արաքսը գիշերն անցավ, բարձրացավ սարերը։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">Արևի զնգոցով կապույտ կիրճերի ու դեղին սարերի առավոտ եղավ – ծուխ էին տալիս այնտեղ Արծվանիկի ուրթը, այնտեղ Գեղանուշի, այնտեղ Դավիթ Բեկի, այնտեղ Ծավի ուրթերը։ Կապույտ մշուշ էին ծխում հեռու անտառները, ձորերի ձորերը, ոսկեփոշի էին ցնդում գագաթների գագաթները։ Եվ Գերասիմը տեսավ, որ, չէ, կենդանախտով միայն երեխան չի հիվանդ։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">Առավոտ եղավ – կարմիր միլիցիայի ջոկատը շարվեց Գորիսի հեղկոմի դռանը և հրահանգով, մարշ՝ սահմանախախտ Գերասիմ Աթաջանյանին ձերբակալելու։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">- Գյանջունց Սիմոն,- ծերպերում դարանած կանչեց Գերասիմ Աթաջանյանը,- Գյանջունց Սիմոն, մարդ եղիր՝ տմարդի մի եղիր, երեխան հիվանդ է։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">- Աթաջանանց Գերասիմ,- կանչեց կարմիր միլպետը,- կարծում էիր Թավրիզ փախչելով կազատվե՞ս, դուրս արի հանձնվիր։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">- Գյանջունց Սիմոն, քանի դեռ արյունդ մեջդ է՝ գործիդ գնա։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">Լավ կրակողի նրա համբավը, երեխան, հաջող թաքստոցը և այն միտքը՝ որ այս սարերը նաև Գերասիմինն են, կարմիր ջոկատին ստիպեցին ետ դառնալ առանց Աթաջանյանի, խաղաղ զրուցելով իջնել սարերից, բարձրանալ սարերը, իջնել Գորիս և զեկուցել, թե սահմանախախտ չկա։ Իսկ սահմանախախտը վերուվար էր անում մանկության օրերի արահետներով, ծարավ՝ հին սառը աղբյուրներից ջուր էր խմում և որդուն ասում էր.</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">- Էս՝ Ցուրտ աղբյուրն է, էս՝ Կույր աղբյուրն է, հիշիր, էն՝ Արջուտ ձորն է։ Էս՝ կաղնի է։ Ոսկի չի, աշխարքը լիքը կաղնի է, բայց սա հատուկ ծառ է, սա էն ծառն է՝ որ մեր պապի կողքին է եղել ու հիմա մեր կողքին է։ Թավրիզից եթե Եգիպտոս ու Ամերիկա էլ անցնես՝ սա քո ծառն է, քեզ հետ գալու է։ Պիտի հիվանդանաս, պիտի ասեն ի՞նչ ես ուզում, պիտի ասես՝ էն կաղնին, որ մեր պապերի կողքին ապրում էր։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">Եվ նայում էր Գերասիմն ու տեսնում իր պապին՝ որ կացինը գոտում, ահա դանդաղ զառիվերում էր շավղով և նրա ետևից դանդաղ գնում էր նրա չալ շունը։ Գերասիմը ճանաչում էր շանը, դա իր տոհմի յոթ հարյուր բողարներից երկու հարյուր քսաներորդն էր, որ անմնացորդ փոխադրում էր իր ոչխարապահ նախնիների բնազդներն ու խելքը իր հետնորդների համար։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">Եվ նայում էր Գերասիմն ու տեսնում թշերը կարմիր մանուկ Գերասիմին, բեղատեղին քրտինք պատանի Գերասիմին, հոնքը կեռած երիտասարդ Գերասիմին, որ ձորից առաջ ու ետ անելով բարձրանում էին աղբյուր։ Եվ ականջ էր պահում Գերասիմն ու լսում իր բոլոր հասակների ձայները հավերժորեն նույն լանջերում և այն ձայները, որ լսել էր պատմելով։ Կարմիր կակաչի ծով էր, կանաչից էլ կանաչ արտեր էին, արտույտների համերգ էր, և այդ բոլորը բազմապատկվում էին, որովհետև նրա համար կարմրում, կանաչում ու խշշում էին իր բոլոր հասակների կակաչները, արտույտներն ու արտերը։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">Այդ ամառ մինչև աշուն և դարձյալ երկու լրիվ ամառ մինչև խոր աշուն, երբ սարերի զովը դառնում է ցուրտ և ուրթերը դատարկվում են, օջախները ծուխ չեն ծխում և սարերը ամայության մեջ կանաչում են աշնան վերջին կանաչով, այդպես՝ Գերասիմ Աթաջանյանը որդու հետ ապրեց սարերում, ապա ետ նայելով իջավ Թավրիզ։ Որդին առողջացել էր, հիվանդացել էր ինքը։ Պետք էին իր սարերը՝ որ Արաքսի այս կողմն էին, և Արաքսի այս կողմն էր նաև իր անցյալը։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">Գրող Անտոն Չեխովը ձանձրացավ իր Մոսկվայից, ելավ գնաց իր Վոլգայի վրայով իր Ուրալ, Ուրալով Արևմտյան Սիբիր. Արևելյան Սիբիր, իր Իրկուտիա, իր Յակուտիա, իր Հեռավոր Արևելք, իր Ամուրով՝ իր Սախալին։ Գնաց պտտվեց, ճամփորդական նոթերի «Սախալինե գիրքը թևի տակ եկավ իր Մոսկվա։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">Գրող Դերենիկ Դեմիրճյանը ձանձրացավ իր Երևանից, դուրս եկավ ճամփորդելու մինչև իր Սախալին՝ դա երկու ժամվա ճանապարհի վրա էր. Սևանի սարն անցավ, իջավ Դիլիջանի կիրճ, ձորով գնաց և որտեղ կիրճը հովիտ էր դառնում՝ Դեմիրճյանն ասաց.</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">- Այստեղ Վարդանը մի կարճ կռիվ է տվել։ - Եվ ասաց ադրբեջանի բոստանչուն.- Նե՞ վար նե՞ յոխ, ա քիրվա, քեփ, հալ…</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">Եվ մեքենայի գլուխը շրջեց դեպի Հայաստան աշխարհի մյուս ծայրը- մյուս ծայրը չորս ժամվա ճանապարհի վերջն էր։ «Նե՞ վար նե յոխ, ա քիրվաե։ Չորս ժամում վատ սովորող աշակերտը կարող է չորս հատ անբավարար ստանալ, լավ սովորողը՝ չորս հատ գերազանց, հրթիռը լուսնին մի քիչ էլ կմոտենա, ծովը մի քիչ էլ կալեբախվի ինքն իր մեջ, Մատենադարանի կապույտ որձաքարը մի քանի գուներանգ էլ կփոխի, բայց չորս ժամը, չէ, չի դառնա նոթերի գիրք։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">Վեց ժամ հետո Դերենիկ Դեմիրճյանը եկավ տուն.</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">- Ոտի տակ տվինք Հայաստան աշխարհը։ Եվանք Հայաստան աշխարհի Գուգարք աշխարհում, Կոտայք աշխարհում, Ծաղկոտ գավառում, Այրարատ Մեծ աշխարհում, Սյունիք աշխարհում, Սիսական գավառում, Շիրակ աշխարհում։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">Նապոլեոնի գործերը հաջող գնային – Ռուսաստանը նրա նպատակը չէր, Կովկասով իջնելու էր Հնդկաստան՝ ճանապարհին կործանելով Օսմանյան կայսրությունը, ստեղծելով Հայոց թագավորություն։ Եվ ասելու էր իր բանակի հայ զորավար Իոակին Մյուրատին՝ Հովակիմ Մուրադյանին. «Ստացիր, Մյուրատ, քո կորսված հայրենիքըե։ Միայն թե Նապոլեոնի գործերը Բորոդինոյում ձախողվեցին, որոշ ուսումնասիրողների կարծիքով՝ հարբուխի պատճառով։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">Միամի՜տ, սիրելի՜, թու՜յլ, հավատավոր։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">Հարկավոր է լավ նայել դիվանագիտության հանրագիտարանը. երևի թե կա քաղաքագիտության հայազգի մի գայլ, որ աչքը աչքին խաբում է ուրիշ գայլերի հանուն, ասենք թե, իր Անգլիայի և երեխայի պես խաբվում հարբուխի առասպելից։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">Երբ մենք բարբարոս էինք, իսկ Հունաստանը գիտեր նիզակից ու մարդուց վաշտ կապելու շատ մեծ գաղտնիքը՝ ինչպես մատներից են բռունցք կապում,- ասում է հույն պատմագիրը,- Հունաստանը չէր ուզում մեզ այդպես վայրենի թողնել, որովհետև ուժեղները միշտ ու ամենուր են տառապում իրենց բարի մտադրություններից, և ահա հունական քառակուսի փաղանգը եկավ ու տրորելով անցավ հայերի աշխարհը արևմուտքից հայոց արևելք և արևելքից հյուսիս և հյուսիսից հարավ և ճամբար խփեց Մշո կապույտ դաշտում։ Դա զորավարժության պես հեշտ եղավ, քանի որ վաշտի դեմ վաշտ և բաբանի դեմ պարիսպ չկար։ Եվ մեր կավը դեռ թրծած չէր և մեր պղինձն ու բրոնզը դեռ առանձին էին, որովհետև մեր թրծողները կավ էին հունցում և կոփողները սուր էին կռում մեծ Պարսկաստանի համար։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">Եվ Մշո դաշտում, բանակատեղում, գիշերապահները բռնեցին մի բարբարոսի, որ պղնձե դանակը ձեռքին սողոսկում էր զորավարի վրանը։ Ի՞նչ էր ուզում։ Հունարեն՝ չգիտեր։ Մի կարգին սողալ՝ չգիտեր։ Դանակ բանեցնել՝ չգիտեր։ Ծեծում էին՝ մռլտում էր, մի կարգին բառաչել՝ չգիտեր։ Քաջը՝ քաջ չէր, մորթվելիս գալարվեց ու ոռնաց,- ասում է հույն պատմագիրը։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">Այդպես չհասկացված, այդպես թույլ, այդպես անհավասար՝ նա երկու հազար հինգ հարյուր տարվա մշուշից ընդառաջ ելավ, և ես տեսա ինձ։ Եվ իմ անզորությանը, փափուկ դանակին ու փուխր բազուկին տեր կանգնեցի։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">«Ղրիմ եղե՞լ եսե։ «Չեմ եղելե։ «Ափսոս, պիտի տեսնեիր։ Ուրեմն ծովն է, չես էլ ուզում Պոնտական ասել, Պոնտականը անտակ ու անվերջ ալիքավորված ջրերն էին, մոլորված նավակներ ու մեծ աղաչանք ծով-աստծուն։ Սա ծով էլ չի, տաք ջրի տաշտակ է և անընդմեջ այն գիտակցությունը, թե աղի ծովափը օգտակար է, հոդացավերի դեմ լավ է։ Հետո՝ մանր դեղին ավազ ու մի տասը, քսան, հիսուն հազար մարմին ավազին փռված։ Դաշնամուրը վրան մի բեռնամեքենա, դաշնամուրի մոտ նստել է նվագողը, տնկտնկացնում է, նվագի հետ օգտակար շարժումներ են անում հին դերասանուհիները, հաշվապահները, բժշկուհիները։ Մութ ակնոցների ետևից դրանց են նայում պնդակազմ աղջիկներն ու տղաները, պաղպաղակ են ուտում, խոսում են ռուսերեն, ղազախերեն, մոլդավերեն, ահա մեկ էլ տեսար՝ գերմաներեն։ Ուտում են, սիրաբանում, կատակում, հաշվում են իրենց ռուբլիները,- իսկ էնտեղ մեր փոշո՜տ, մեր խե՜ղճ, մեր համե՜ստ, մեր կորած փշատենիներն են։ Հին հայերն են բերել։ Իրենք հիմա այստեղ չեն, իրենց փշատենիներն են մնացել։ Ոչ տեսքից են մի բան, ոչ բուրմունքն է մի բուրմունքե…</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">Ղրիմում անհամարձակ բուրող իմ խեղճ փշատենիները։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">Եվ մեր Մեսրոպ Մաշտոց աստվածը, որ ասաց. «թող լույս լինիե և լույս եղավ։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">Եվ մշեցի մեր այն խենթը, որ 1915-ի սև ամռանը թողել էր կին, երեխա, օրվա հաց, շալակել էր Առաքելոց վանքի դուռը և շեկ ճանապարհների վրա օրորվում էր դեպի Էջմիածին։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">Եվ այն մատենագիրը, որ քառասուն, հարյուր քառասուն, հազար քառասուն տարի կքել էր քարայրում՝ մեծ ճանապարհի հետ կապված արահետով, արահետին՝ դարերի խոտ, ու շարագրում էր այս փոքրիկ մարգի եղածն ու չեղածը։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">Եվ մեր այդ սևազգեստ արևը, այդ Կոմիտասը։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">Եվ մի տարում հարյուր տարով ծերացած այդ Թումանյանը։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">Եվ այն խեղճ երազողը, որ հեռու Եվրոպայում թնդանոթ էր ձուլում՝ Սյունյաց կատարներից կրակելու հույսով։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">Եվ տղաների այն հարյուրավոր խմբերը, որ գիրք ու վառոդ առած գնում էին կարմիր դրոշ պարզելու մեր կորչող կապույտ աշխարհի գլխին և շան լակոտի պես գնդակահարվում էին սահմանի վրա և թիկունքից, և ճակատից։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">Եվ 1915-ին եղած զարհուրելի սերերը, պատարագները, ծամված հացը, շաղված սերմը, ծնված երեխաները, հյուսված երգերը։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">Եվ ամենազարմանալին. դարձյալ կանաչեցին արտեր, արտի ու հովի խաղ եղավ, դարձյալ կակաչը կարմիր էր և զանգակ ծիծաղ կար մեր կանաչ մարգերի վրա։ Եվ Վարպետը նստեց գահին և խորհեց զարհուրելի դաժան ու անդիմադրելի գեղեցիկ աշխարհի բանը, երբեմն միայն ասելով բառեր, որ ադամանդ էին, որովհետև հիսուն տարում հազար տարվա արև ու անձրև էին կերել։</span></p><div align="justify"> </div><p align="justify"><span style="font-size: 12pt;">…Ինչո՞ւ ես տխուր և ինչո՞ւ ես ուրախ։</span></p> https://norikyan.do.am/news/kardanq_hrant_mat'osyan/2010-02-13-53 norikyan https://norikyan.do.am/news/kardanq_hrant_mat'osyan/2010-02-13-53 Sat, 13 Feb 2010 08:54:49 GMT <span style="font-size: 14pt;"></span><span style="font-size: 14pt;"><img alt="" src="../Levon_Ter-Petrosyan_ev_Vazgen_Sargsyan.jpg" height="242" width="352"></span><span style="font-size: 14pt;"><span style="font-size: 12pt;"><b><span style="color: rgb(255, 0, 0); font-size: 12pt;"><br>1997-ի հոկտեմբերի 1-ին ՀՀ առաջին նախագահ Լ. Տեր-Պետրոսյանին ուղղված պաշտպանության նախարար Վազգեն Սարգսյանի նամակը շոշափում է մեր ժողովրդի եւ պետության համար կարեւորագույն խնդիրներ. </span></b></span><br><br></span><div align="justify"><span style="font-size: 12pt;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="font-size: 12pt;">«Ես դեմ եմ առաջին հերթին իրավիճակի քաղաքական, ավելի ճիշտ՝ գաղափարական մեկնաբանմանը. - «Հանուն ժողովրդի» կարգախոսով նույն ժողովրդից ուզում ենք խլել տասնամյա, նույնիսկ հազարամյա դժվարագույն պայքարի ամենամեծ, թերեւս, միակ ձեռքբերումը՝ պատերազմական հաղթանակները: Ուղղակի թե </span></span></span><span style="font-size: 14pt;"></span><span style="font-size: 12pt;"><span style="font-size: ... <span style="font-size: 14pt;"></span><span style="font-size: 14pt;"><img alt="" src="../Levon_Ter-Petrosyan_ev_Vazgen_Sargsyan.jpg" height="242" width="352"></span><span style="font-size: 14pt;"><span style="font-size: 12pt;"><b><span style="color: rgb(255, 0, 0); font-size: 12pt;"><br>1997-ի հոկտեմբերի 1-ին ՀՀ առաջին նախագահ Լ. Տեր-Պետրոսյանին ուղղված պաշտպանության նախարար Վազգեն Սարգսյանի նամակը շոշափում է մեր ժողովրդի եւ պետության համար կարեւորագույն խնդիրներ. </span></b></span><br><br></span><div align="justify"><span style="font-size: 12pt;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="font-size: 12pt;">«Ես դեմ եմ առաջին հերթին իրավիճակի քաղաքական, ավելի ճիշտ՝ գաղափարական մեկնաբանմանը. - «Հանուն ժողովրդի» կարգախոսով նույն ժողովրդից ուզում ենք խլել տասնամյա, նույնիսկ հազարամյա դժվարագույն պայքարի ամենամեծ, թերեւս, միակ ձեռքբերումը՝ պատերազմական հաղթանակները: Ուղղակի թե </span></span></span><span style="font-size: 14pt;"></span><span style="font-size: 12pt;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="font-size: 12pt;">անուղղակի պատճառաբանելով մեր բոլոր թերացումները սոցիալական, տնտեսական, քաղաքական հողի վրա պատերազմով՝ ժողովրդի հավաքական ընկալմամբ «Ղարաբաղյան չլուծված հարցով», մենք ժողովրդի ընչազուրկ մասի, ասել է թե՝ մեծամասնության մեջ թշնամանք ենք սերմանում իր մի մեծ հատվածի, պատերազմի եւ պայքարի նկատմամբ ընդհանրապես։ Իսկ պատերազմի նկատմամբ մասսայական ատելությունը հղի է համընդհանուր կործանման վտանգով։ Բանակի քայքայմամբ: - Մեր պայքարն առաջին օրվանից անհնարինը հնարավոր դարձնելու, հավատի, ոգեւորության, ոչ ստանդարտ լուծումների պայքար էր: Այլապես, երիցս ճիշտ էին 88-ի կոմունիստ ղեկավարները իրենց «իրատես», կրավորական քաղաքականությամբ: Այլապես, ինչի՞ համար էին այդքան զոհերն ու զոհողությունները: Ճի՞շտ էին Բագրատիչները իրենց հայտնի փիլիսոփայությամբ. «Լեւոն Հակոբիչը, Վազգեն Միխայլիչը... մի՜տք, ուղե՜ղ, ճանապարհը ճի՜շտ... միայն թե Ղարաբաղը չլիներ, մի քանի լկտի դեպուտատներ չլինեին»... Սա զավեշտ էլ կմնար, եթե այսօր քաղաքական մտածողություն դառնալու ողբերգական հեռանկար չունենար. - մեծագույն թյուրիմացություն է այս պատերազմը «ղարաբաղյան» անվանելը: Սա Ամենայն Հայոց Պատերազմ է։ Անկասկած վերջինը: Անկասկած ամենահաջողը մեր պատմության մեջ: Վերջին անգամ ե՞րբ է եղել, երբ մենք մեր կենաց-մահու պատերազմը մեր մայրաքաղաքների մատույցներում չմղենք... Այսօր Օմարի գագաթին կանգնած զինվորը, այո՛, Երեւանն է պաշտպանում: Մեր հայրենիքը, ցավոք, այնքան փոքր է, որ մեկ նորմալ պարտությունը ոչ թե Ստեփանակերտն է տակովը անելու, այլեւ Զանգեզուրն ու Սեւանը։ Եվ այս պայմաններում ատե՞լ մեր փաստորեն հաղթանակած պատերազմը... Ոչ մի ժողովուրդ, թերեւս, պատերազմ չի սիրել (մասնակի բացառություններով), բայց յուրաքանչյուր առողջ, ապրելու արժան ժողովուրդ պարտավոր է հարգել պատերազմը: - Վերջապես բերեք ամենասթափ հաշվարկով ծանրութեթեւ անենք, թե ի՞նչ է տվել եւ առել մեզանից այս չարչրկված պատերազմը: Բոլոր իմաստներով եւ կտրվածքներով վերարժեքավորենք: Մեղրու, Կապանի, Վարդենիսի ու Մասիսի՜ ազատագրումից սկսած մինչեւ Շուշի ու Լաչին... ազգային արժանապատվության վերականգնումից մինչեւ անկախ պետականության վերականգնումն ու պահպանումը, մինչեւ տարածաշրջանային ու գեոպոլիտիկ փաստ ու փաստարկ: Ձերբազատվե՞նք պատերազմից, ձերբազատվե՞նք Ղարաբաղից... Ինչպե՞ս, եթե դա արդեն մի ամբողջ սերնդի կյանք ու պատմություն է՝ պսակված տասնյակ հազարավոր զոհերի արյամբ ու հիշողությամբ, հարյուր հազարավոր մարդկանց՝ ճակատագիր ու կյանքի նպատակ: Հանուն ինչի՞, եթե մեր պատմության մեջ երբեք ավելի մոտ չենք եղել մեր վերջնական հաղթանակին, քան այսօր։ Եթե, ակնհայտ փաստ է, որ առաջիկա երկու-երեք տարիների ընթացքում գոնե, թշնամին ի վիճակի չի լինելու մեր նկատմամբ ռազմական գերակշռություն ունենալ: Եթե սպառված չեն, ամենեւին մոտ չեն սպառմանը՝ տնտեսական ու քաղաքական ակնհայտ քայլերը։ Այո՛, սպառված չեն: Տնտեսության, ներքին կարգ ու կանոնի վերականգնմանն ուղղված քայլերը նույնիսկ սաղմնավորման ընթացքի մեջ են եւ արդեն լուրջ արդյունք են տալիս: Կարող ենք վիճել այս մասին, բայց ակնհայտ է, որ տնտեսական քաղաքականության ուղղությամբ ոչ մի բարեփոխում չի կատարվել. նախկինում մեր աչքը Մոսկվայի պետպլանի վրա էր, այսօր՝ ՄԱՀ-ի: Եվ եթե պետպլանի փողերով Հայաստանը դարձավ հզոր արդյունաբերական, թեկուզ եւ, Սովետական Սոցիալիստական Հանրապետություն, ապա ՄԱՀ-ի փողերով մենք առ այսօր ոչ մի քար չենք ավելացրել մեր անկախ Հանրապետության շենքին: Եվ չենք ավելացնի, քանի դեռ չենք համոզվել, որ մենք նորմալ ներուժ ունեցող երկիր ենք եւ կարող ենք, պարտավոր ենք աշխատեցնել սեփական տնտեսությունը: Չէ՞ որ մենք էինք 88-ին ժողովրդին բացատրում, թե սարսափելի ոչինչ չկա, 7-8 գործարան աշխատեցնելով կարող ենք երկիրը պահել: Ոչ մի արտառոց բան չի պատահել. փակվեցին ադրբեջանական ճանապարհները, բացվեց պարսկականը։ Իսկ Թուրքիայի հետ հաղորդակցություն մենք երբեք չենք ունեցել: Ուկրաինան ու Վրաստանն ու մյուսները Ղարաբաղ ու բլոկադա չունեն, բայց մեզանից վատ վիճակում են: Ճիշտ լուծումների ու հետեւողականության, կարգ ու կանոնի խնդիր է վերջապես: Վախենում ենք միջազգային հանրության, աշխարհի հզորների կարծիքի՞ց... Բայց չէ՞ որ մենք ավելի մեծ ճնշումների ենք դիմացել։ Մեր խելացի, ճկուն արտաքին քաղաքականությունը 91-94 թթ. փոթորկալի տարիների միջից մեզ անվնաս հանեց խաղաղ ափ, որ հետո, մեր ներսի անհամաձայնությունների ու տնտեսական գծով նավավարի տեղակալների անպտուղ աշխատանքի պատճառով զինաթափի եւ հանձնի թշնամո՞ւն... Չենք ուզում հանձնվել: Աշխարհի հզորների ճնշումն էլ, վերջապես, կրիտիկական աստիճանի չի հասել։ Հասնի էլ, հերն անիծած, չէ՞ որ մենք էինք 88-ին ժողովրդին համոզում, որ մեր փրկությունը մեր հավաքական ուժի, դիմադրության մեջ է: Որ երբեք հայերիս նկատմամբ ավելի բարենպաստ միջազգային կարծիք, կարեկցանք չի եղել, քան 20-րդ դարասկզբին, բայց դա չխանգարեց, որ հենց 20-րդ դարի սկզբին մեզ միլիոնով կոտորեն։ Խլեն մեր երկրի մեծագույն մասը, եւ այսօր նույն միջազգային կարծիքը մշակեն՝ մեզ ագրեսոր ճանաչել... Որ վճռական մենակը բոլոր հնարավոր ելքերը գտնում է, որ պարտվողը կարեկցանք է նվաճում, իսկ հաղթողը՝ բարեկամներ... Եվ ճիշտ էինք ասում: Եվ այդ պատճառով մեզ, ավելի շուտ Ձեզ՝ հավատացինք: Ի՞նչ եմ առաջարկում... Ակնհայտ բաներ: Ակնհայտ ու պարզ բաներ: Համախմբվել ազգովի Հայրենիքում՝ Հայաստանում: Համախմբվել ազգովի Հայաստանի Հանրապետությունից դուրս: Կենտրոնացնել մեր տնտեսական, քաղաքական, մտավոր ներուժը ամբողջ աշխարհում: Եվ դա ուտոպիա չէ: Դա հնարավոր է եւ անհրաժեշտություն: Դրական տեղաշարժեր կան: Առավելագույնի հասցնել մեր համազգային, համաշխարհային դիմադրողականությունը»: ՎԱԶԳԵՆ ՍԱՐԳՍՅԱՆ 1.10.1997</span></span><span style="font-size: 12pt;"> թ.</span></span></div> https://norikyan.do.am/news/vazgen_sargsyani_namaky39_lon_ter_petrosyanin_01101997t39/2010-02-13-52 norikyan https://norikyan.do.am/news/vazgen_sargsyani_namaky39_lon_ter_petrosyanin_01101997t39/2010-02-13-52 Sat, 13 Feb 2010 08:45:29 GMT